kardashev şkalası

1964-cü ildə sovet astronumu nikolay kardaşev tərəfindən, mövcud olan bu və ya digər sivilizasiyanın texnoloji inkişaf dərəcəsini müəyyən etmək üçün təklif edilən şkala. kardaşevə görə sivilizasiyalar texnoloji inkişafına görə aşağıdakı üç səviyyədə ola bilər: 1-ci səviyyə: yaşadığı planetin bütün təbii resurslarından istifadə etmək iqtidarında olan sivilizasiyalar 2-ci səviyyə: planetdən əlavə özlərinə ən yaxın ulduz və ya ulduzların enerji ehtiyatlarından istifadə edə bilən sivilizasiyalar (məslən ulduzun ətrafına dyson sferası yerləşdirmək) 3-cü səviyyə: yerləşdikləri qalaktikanın enerji mənbələrini özləri üçün əlçatan vəziyyətə gətirən sivilizasiyalar qalaktik sivilizasiyalar maraq üçün qeyd etmək olar ki, bizim sivilizasiya bu şkalada 0,7 kimi bir mövqedə qərarlaşıb və 1-ci səviyyəyə çatmağımız üçün bir neçə 100 il lazım olacaq.