ağladığını, kədərini insanlardan gizlətmək istəyərkən əsasən məcbur qalıb həyata keçirilən davranış.
ya da gecə gələn ağlamaq istəyi olur, evdəkilər eşitməsin deyə səssiz ağlamalısan. ağlamasan olmur, mənəvi ağırlıq var üzərində. üzünü divara çevirib uzanırsan, qulaqlıqda kədərə bürüyən bir mahnı olur. gözündən süzülən yaş yastığa düşür. səssiz olmalısan deyə nəfəsini tutursan, amma qışqırmaq, çığırmaq, hönkürmək istəyi boğazında düyümlənmiş olur... mahnı boyunca ağlayırsan, bir müddət sonra insan tükənir, gözyaşları tükənir. insana qəribə bir rahatlıq və yorğunluq çökür. azacıq keçdikdən sonra yuxu gəlir, ağlamaqdan acışan gözlər istəmsizcə yumulur, yuxu tutur. üzünü yaş yastığa söykəyib yatırsan, səhər isə şişmiş göz qapaqları, qızarmış gözlərlə açılır.
ya da gündüz vaxtı otaqda, hamamda dizini qucaqlayırsan, gözündən yaş süzülür. yenə səssiz olur insan. hönkürmək lüksü yoxdur, əvəzinə nəfəssizlikdən hıçqırıq kimi bir şey olur. üzün istilikdən alışıb-yanır, əllər buz kimi. sıxıntı insanın ürəyinə elə çökür ki, az qalırsan oradaca özünü öldürəsən. gözgüdə özünə baxdıqca ağlamaq gəlir, amma səssiz olmaq lazımdır. hönkürərək ağlamaq üçün tək olasan gərək. hər nəysə.
bu başlıq məni çox düşündürdü. bir siqaret yandırıb, damağıma qoydum. əlimi klaviatura üzərində gəzdirdim. nə yazacağımı bilmirdim amma yazmaq istəyirdim. ağladım, içki içdim, sərxoş beyinlə düşünmək istədim, olmadı. dostlarıma zəng etdim, gəldilər. oturduq, düşünməyə başladıq, beyin fırtınası etdik, və belə bir cavab vermək qərarına gəldik: seks özü necə şeydi ki, manıs?
Kundera üçün həyatın ən böyük paradokslarından biri insan qərarlarının əhəmiyyətsizliyidir. Hər bir seçim, əslində, təkrar olunmazdır, ona görə də heç bir ölçü meyarına sığmır. Bir dəfə yaşanan həyatın müqayisəsi yoxdur. Berserk dünyasında isə bu fikir daha qəddar şəkildə təcəssüm edir: Guts-un bütün mübarizəsi, bütün döyüşləri, bütün sevincləri — yalnız bir dəfə baş verir və bir daha təkrarlanmır.
İnsan taleyi, bəzən, ona öz seçimi imiş kimi görünür. Amma Guts-un həyatı bizə başqa həqiqəti göstərir: insan seçdiyini sandığı şeylərin çoxu sadəcə taleyin ironiyasıdır. Xatırlayın, o, döyüşə girmək istəmirdi, ancaq məhz döyüş onun taleyini müəyyənləşdirdi. O, sevmək istəmirdi, amma sevgi onu ən ağır yükün altına saldı. O, Griffithdən uzaqlaşmaqla azad olacağını düşündü, lakin sırf bu uzaqlıq Griffithin xəyanətinə yol açdı.
Çox vaxt insanın etdiyi seçim və hərəkətlər sanki taleyin başqa bir planına xidmət edir. Qurtuluş məqsədilə atılan addımlar — əzabın başlanğıcına çevrilir. Sanki həyat özü bir oyun qurur və insanı həmin oyunun yazılmamış qaydaları ilə alçaldır.
Griffithin seçimi də gülüncdür. O, dostlarını qurban verərək Tanrı qatına yüksəlmək istəyir. Halbuki unudur, yüksəlişin özündə də bir boşluq var: nəticədə o, bu seçimlə öz insanlığını itirərək artıq məqsədinə çata bilmir. Çünki məqsəd yalnız insan qaldıqda əhəmiyyət daşıyır. O, uçurumdan qalxmaq istəyəndə, əslində, fərqində olmasa belə, başqa bir uçuruma düşür.
Berserk-in fəlsəfəsi, Kundera baxımından, belə formalaşır: insan öz taleyinə heç vaxt tam sahib ola bilmir. Seçimlərimiz, arzularımız, hətta sevgimiz belə taleyin bir şərhiylə əlimizdən alınır. Guts-un qılıncı — bu “şərhə” qarşı bir etirazdır. O, taleyin gülüşünə qarşı insanın dişlərini sıxmasıdır.
Amma burada başqa bir sual doğur: əgər həyat təkrar olunmur, seçimlərin doğruluğu ölçülə bilmirsə, o zaman bütün bu əzabların mənası nədir? Kundera yaşasaydı, bəlkə belə cavab verərdi: Məna yoxdur. Guts-un bütün mübarizəsi sadəcə bir insanın ağrı içində bəstələdiyi melodiyadır, dünya isə bu ağrıya qarşı laqeyddir.
Yenə də, qəribədir: nə qədər mənasız olsa da, elə bu mənasızlıq insanın həyatını unikal və dəyərli edir. Hər döyüş, hər yara, hər sevgi yalnız bir dəfə yaşanır və məhz buna görə də ağrısı dözülməz olur.
Berserk-in ən dərin ironiyası budur: Guts-un hekayəsi bizə heç bir “xilas” vəd etmir. Ancaq elə bu xilasın yoxluğu, bəlkə də, insanın ən böyük həqiqətidir.
elbrus yox elburs və talış dağlarında bitən ağacdır. Həmçinin təkcə zaqafqaziyada, azərbaycanın cənubunda və iranın şimalında elburs silsiləsində bitir. Qırmızı kitabda adı var.
Sudan ağır olduğunu bilinən gerçəkdir, həmçinin bərkidikdən sonra balta ilə doğramaq qeyri-mümkündür. Mütləq aparaturaya salmalısan.
Nazik budaqlarını isə əllə əyəndə əvvəlki formasına qayıtmır, aliminium kimi əyilir.
hirkan qoruğunda mühafizə edilir. İqlim dəyişikliyinə çox həssasdır.
prichal – cənubi slavyan folklorunda yayılmış bir termin olub, adətən bahar mövsümündə kəndlərdə keçirilən, musiqi, rəqs və ənənəvi yeməklərin birgə təqdim edildiyi xalq bayramını ifadə edir. bu mərasimdə iştirakçılar xüsusi toxunmuş geyimlər geyinir, “prichal” adlı ritmik nağara və zurna alətləri çalınır. 19‑cü əsrin sonlarına doğru bəzi bölgələrdə bu adət rəsmi qeydiyyata alınıb, lakin müasir dövrdə yalnız bəzi etnik qruplar tərəfindən qorunur.
1939-cu ildə fransisko rejimi bütün ispaniyanı nəzarətə aldı və rəsmi adı ilə "ispan dövləti" (estado español) elan edildi. bu hakimiyyət milliyyətçi qüvvələrin qələbəsindən doğulmuş, fransisko və fét y de las jons/movimiento nacional institutları mərkəzində qurulmuş diktaturadır. tarixçilər ilk mərhələsini - "birinci fransizm" adlandırdıqları dövrü - yarı-fasist, totalitar və katolik korporativizm elementləri ilə xarakterizə edirlər; sonrakı illərdə isə rejim daha az fasist, daha çox ənənəvi avtoritar istiqamətə yönəldi. ikinci dünya müharibəsi zamanı ispaniya rəsmi olaraq neytral qaldı, lakin rejim oxis qüvvələrinə dəstək göstərirdi. fransiskonun ölümünə qədər, 1975-ci ildə, rejim rəsmi olaraq "ispan dövləti" adını daşıdı.
unudulmaz serdar akar filmlərindən. filmin baş qəhramanlarından olan erkan can ayrı bir drama, gözəllik qatmışdır sənət əsərinə. filmdəki hadisələrə futbolun yoldaşlıq etməsi çox xoşuma gəldi. mən də hər zaman bənzətmişəmdir. fikirləşəndə hansı idman növü ən çox həyata bənzəyir? (baxma: futbolun kədərlə yoğrulması)
hayat futbola fena halde benzer. futbol şahsi beceri gerektirir, değişmez. O da ayrı konu… aynı zamanda topla oynanan yani insanların takım halinde oynadığı bir oyundur. hayat da böyle değil mi? İstediğin kadar yetenekli ol, iyi bir takım yoksa hava gazı…
film bu cümlələrlə başlayır və bu cümlələrlə də bitir. ümidin nəsildən nəsilə necə ötürülməsinin, ölümü bilərək yaşamağımızın nümunəsidir. filmin baş qəhramanı hacı abinin yolunu suat və dostları gedirlər. film həmin dövrdə futbola və bu kimi idman sahələrinə yönəlmiş insanlara qarşı qıərəzdən yaxşı söhbət açır. görünür suatın atası vəziyyətdən narazıdı və min əziyyətlə gəldiyi mövqedə öz oğlunu görmədiyi zaman əsəbləşir. hacı abinin dediyi kimi böyüklər hər zaman haqlı olduqlarını düşünərlər, amma, elə deyildir. sevginin vurduğu iki adam suat və hacı abi. suat nurtenin evlənmə xəbərin eşidəndən sonra gedir qapılarına daşı evlərinə atmaq istəyir, amma, çönür futbol qapısına atır. həyatta uğursuz olanlar, oynadıqları oyunlarda da uğursuz olmağa məhkumdurlar. bir qaqaş hacı abiyə qayıdıb deyir ki; "iyi bir santrafor gol demek, hani sen demiştin ya". hacı abi də baxıb başını bulayır, yanıldığını başa düşür.
kapalı dükkana kira ödedik işte… fikirləşəndə yaxşı ki, məktub nurtenə gedib çatmadı. suata abi çəkirdi onsuz. ortalıq qarışacaqdı. suatın məsələni sonradan öyrənməsi bir ümid yaradır. hacı abi nə yaşayıbsa, suat da eynisini yaşayacaq bəlkə də. qadınlar da şəhzadə olmağı sevirlər. yox deyə bilmədikləri yerdə də yox deyirlər.
hacı abi bir fikir olaraq hər zaman məhəllədəkilər tərəfindən xatırlanacaqdır. son danışığı da vurucudur. ən azından o fikrin davamçıları vardır. son nəfəsə qədər dinləyib, bir şey başa düşənlər. onlar da kimlər üçünsə var olacaqlar, günlərini digərinə belə satıb həyattan müəyyən nəticələr çıxaracaqlar və sonda hər zaman yanılıb kədərə məhkum vidalaşacaqlar.
ağladığını, kədərini insanlardan gizlətmək istəyərkən əsasən məcbur qalıb həyata keçirilən davranış. 
)
