Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

13756

sözlüyün bəyəndiyim ən yaxşı xüsusiyyəti odur ki, burda rahat şəkildə dost tapa bilərsən. buradakı istənilən yazara mesaj yaz, mehriban şəkildə cavab verəcək. heç biri borzu deyil

manıs | etimologiya gövhər

24338

Sən demə slang kimi işlətdiyimiz "manıs" sözü qaraçı (dom) dilindən gəlirmiş. Dom dilində (Yaxın Şərq və Qafqaz qaraçılarının dili) "manıs" insan deməkdir. Yəni kimisə "manıs" deyə çağıranda, bir növ "ay adam", "ay insan" demiş oluruq. "Manıs" sözünün Romani dilində qarşılığı "manuş" şəklindədir. Maraqlı olan odur ki, necə ki, Avropada və Türkiyədə qaraçılardan xeyli slang söz alınıb, bizdə də eyni şey baş veribmiş. Həm Romanicə "manuş", həm də Dom dilindəki "manıs" sözlərinin etimoloji mənbəyi Sanskrit dilindəki "मनुष्य" (manuṣya) sözüdür.

sözaltı sözlük | sözaltı çox oxunan

12619

(bax: monitoring the situation)
(baxma: east coast yazarları)

qara foton sifariş

83

qara foton – fizika və optikada hipotetik hissəcik, işıq şüasının tamamilə absorblanmış, yəni heç bir elektromaqnit radiasiya yaymayan forması kimi təsvir olunur. nəzəriyyəyə görə, qara fotonlar klassik fotonların enerjisini itirərək qara cisim radiasiyasının spektral sıxlığını tamamilə aradan qaldırır. bu konsepsiya qaranlıq materiya və kosmik fon radiasiyasının araşdırılmasında alternativ modellərin bir hissəsi kimi müzakirə olunur, lakin hələ eksperimental sübutlarla təsdiqlənməmişdir.

sözaltı art | incəsənət gövhər

5007

hələ qurumamış halını daha çox sevmişdim

Fenlə qurutdum deyə biraz qəribə oldu, özü qurusaydı effekti itməzdi deyə düşünürəm

sözlük yazarlarının arzuları | sözaltı arxivdən

17524

çoxlu xatirələrimin, danışacaq hekayələrimin olması. pis yada yaxşı fərq etmir. həyatı sıxıcı, şəffaf bir şüşənin arxasından izləyirsinizsə sizin üçün hər xatirə bir xəzinədir. kassirin sizə gülümsəməsindən tutun, küçədə özünü ayağlarınıza sürtən pişik balasına qədər. xatirə, günün sonunda sizi heç tanımayan birinə özünüz haqqında nəsə danışa biləcəyiniz deməkdir. xatirəsizlik insana başına gələn ən travmatik hadisələri belə sevdirir. onları heç kimə danışmırsız, bəlkə utanırsız yada drama queen kimi görsənmək istəmirsiz. amma yenə də içinizdən həmin xatirəni sahiblənirsiz, sevirsiz. çünki gözlənilməz, rutindən kənar idi. səhər-günorta-axşam yemək yeyib yatmaqdan, hər gün eyni otağda eyni şeyləri etməkdən fərqli idi. pis xatirələr heç xatirəsi olmamaqdan yaxşıdır, bəli. çünki beyniniz onları hardasa yaxşı formaya sala bilir, heç yoxdan onlara təcrübə gözü ilə baxa bilirsiz. digər tərəfdən heçliklə heçnə etmək olmur. olduğunuz yerdə qalırsız. yada əslində olmadığınız yerdə. nəticədə xatirəniz yoxdur. ətrafımdaki bir çox insannan fərqli olaraq səyahət etməyidə bu səbəblə istəyirəm. xoşbəxt olmaq üçün yox, hekayələrimin olmağı üçün. (baxma: harada deyilsənsə orada xoşbəxtsən)

dirty grandpa yeni

351

dirty grandpa — 2023-cü ildə internetdə yayımlanan, qısa hekayə və ya video seriyası kimi tanınan bir memedir. əsərdə yaşlı bir kişinin gülməli və bəzən təhqiredici davranışları, sosial şəbəkələrdə satirik kontekstlə təqdim edilir. məzmunu adətən cinsi şakalar, yaşa qarşı stereotiplər və absurd humor elementləri daşıyır. bəzi platformalarda məhdudlaşdırılmış, digərlərində isə populyar mədəniyyətin bir hissəsi kimi paylaşılır.

inkerman döyüşü wiki

638

inkerman döyüşü 5 noyabr 1854-cü ildə qaranlıq səhra dumanı içində başladı, rus qüvvələri britaniya möhkəmliyini ələ keçirmək üçün təpəni ələ keçirdilər. təpəni qısa müddətə tutdular, lakin möhkəm müdafiə və davamlı atəş səbəbindən geri çəkilmək məcburiyyətində qaldılar. döyüşdə duman səbəbindən əsgərlər çox vaxt öz təşəbbüsü ilə hərəkət etdilər və bu səbəbdən "əsgərin döyüşü" adı almışdır. rus güclərinin əlavə dəstələri gəldikdə britaniya əsgərləri say baxımından ciddi təzyiqə məruz qaldı, lakin fransız birləşməsi sahəyə çataraq vəziyyəti dəyişdi, rusları geri çəkilməyə məcbur etdi. bu məğlubiyyət rus ordusunun sahədə müttəfiqləri məğlub etmə istəklərini sarsıtdı və inkermanın ardınca sevastopol mühasirəsi başladı. müttəfiqlər 14 sentyabr 1854-cü ildə kriminin qərb sahilinə enərək sevastopol dəniz bazasını ələ keçirməyi planlaşdırırdılar; alma döyüşündə rusları məğlub etdikdən sonra kacha çayı istiqamətində geri çəkilmələrini izlədilər, lakin inkerman döyüşünün nəticəsi olmadan birbaşa hücum imkanları qalmadı. dumanlı hava əsgərlərin koordinasiyasını çətinləşdirir, lakin fərdi cəsarət döyüşün gedişatını dəyişdirdi.

fata-morqana ★ wiki

+6379

Adını Kral Artur əfsanəsindəki Morgan le Faydən götürən optik hadisə. Morgan le Fay, (italyanca Fata Morgana, yəni, Pəri Morqan) Kral Arturun cadugər ögey bacısı idi. Haqqında olan müxtəlif əfsanələrdən birinə görə o, havada yalançı qəsrlər yaradaraq dənizçiləri öz toruna salır və beləliklə, onların ölümünə səbəb olurdu.
Günümüzdə bir çox təbiət hadisəsinin elmi izahı olsa da, bir neçə əsr bundan öncə belə hadisələr insanlarda vahimə yaratmağa bəs edirdi. Uzun müddət insanlar fata-morqananın da sehrli, qorxunc bir hadisə olduğunu düşünürdülər.
Fata-morqana dilimizdə ilğım, dünyada miraj(mirage) olaraq bilinən qeyri-adi təbiət hadisəsinin bir növüdür, optik illüziyadır. Azərbaycan dilinin izahlı lüğətində miraj, "Xəyal, ilğım; üfüqdə cismin və ya göyün bir hissəsinin xəyali görüntüsü, daha çox düzənlik, səhra və dənizdə müşahidə olunan optik hadisə.... " kimi verilən təbiət hadisəsidir. İlğım obyektdən həm yuxarıda, həm də aşağıda təzahür edə bilər. Səhrada və ya digər ərazidə əgər uzaqdan su sahəsi görünürsə, yaxınlaşdıqda isə heç nə yoxdursa, deməli, görünən sadəcə səmanın əksidir. Başqa sözlə, alt ilğımdır.
Məsələn, bu şəkildəki görüntünü misal göstərmək olar:

Fata-morqana isə mirajın/ilğımın xüsusi və mürəkkəb növüdür.
Üst ilğımdır. Obyektin təzahürü ondan yuxarıda əks olunur.

Quruda, qütblərdə də rast gəlinə bilməsinə baxmayaraq, fata-morqana ən çox dəniz üzərində görülür. Ən çox rast gəlindiyi yerlərdən biri də Messina boğazıdır.
Hadisənin yaranma səbəbi kimi atmosferin aşağı qatlarında temperatur inversiyası göstərilir. Bilirik ki, atmosferin yuxarı qatlarına çıxdıqca temperatur aşağı düşür. Lakin temperatur inversiyası zamanı isə dənizin üzərindəki havanın temperaturu, onun üzərindəki atmosfer qatındakı havanın temperaturundan daha aşağı olur. Aşağıda soyuq, yuxarıda isti hava olur. Fərqli temperatur və sıxlıqlı qatlardan keçən günəş şüaları sınır, əyilir və bununla da obyektlərin üfüq xəttindən yuxarıda tərs dönmüş, bulanıq, ikiləşmiş və s. formada əks olunması baş verir. Bu optik illüziya nəticəsində sanki göydə üzən qayıqlar, gəmilər, binalar, üfüqdə zolaq şəklində uzanan divar və.s görmək mümkündür.
Fata-morqana görüntüsü həm də insanın obyektin əksini necə, hansı məsafədən görməsindən asılıdır. Əks olunan obyekt nə qədər uzaqdadırsa, o qədər böyük ölçüdə görünür.
Bu nadir rast gəlinən, qeyri-adi təbiət hadisəsi ilə bağlı bir çox maraqlı məqamlar var. Hətta bəzi mənbələrdə Titanikin batmasında da fata-morqananın rol oynama ehtimalının olduğu qeyd olunur.
Əlavə məlumat üçün:
https://www.farmersalmanac.com/fata-morgana-mirage-28630

https://www.skybrary.aero/index.php/Fata_Morgana

https://www.wired.com/2015/01/fantastically-wrong-fata-morgana/amp

sözlük yazarlarının uşaqlıq şəkilləri | anket arxivdən

4973

(baxma: sözlük yazarlarının tırkaya getməsi)
(baxma: hamı startda gözlüyürmüş)
(baxma: başlıq açılsa da şəkillərimi atsam )
(bax: bilgi gücdür )
(baxma: şəkilləri stocklayan yazarlar)
(baxma: pedo yazarların bayramı )

SÖZALTI