1. qədim iran tanrısı. zərdüştülkdə yaxşı tanrı sayılır və həmişə pis tanrı olan əhrimanla mübarizədə qalib olur. zərdüştilikdən sonra gələn 3 səmavi dində pis rol alan şeytan və yaxşı olan allah obrazlarının zərdüştlükdən götürüldüyü düşünülür. allah ahura mazda, ya da başqa adıyla hörmüz, şeytansa əhrimandır. onlar daim bir-biriylə mübarizədədirlər.

ahura mazda tək farsların deyil bütün yaxın şərq və orta asiya xalqalarının da mədəniyyətinə yer etmiş və onların dini inanclarında əsas tanrıya çevrilmişdir. novruz da bu dinin bayramı, qalanan tonqalsa hörmüzün qəlbinin istiliyidir.