terf


    2. Trans fərdləri feminist diskursdan xaric edən radikal feminist/feminizm.

    Düzdür, bizim cəmiyyətimiz üçün hal-hazırda çox marjinal, əlaqəsiz mövzulardandır, bəlkə də, bir neçə on il mainstream mediada müzakirə olunmayacaq. Yenə də, bunlar haqda entrylərin olmağında fayda var.

    TERF bir exonymdi, yəni bu radikal feminsitlər özləri özlərini TERF yox, radikal feminist və ya gender-tənqidçi (bax: gender critical) adlandırırlar. Düzü, bu adlandırmanın euphemism olduğunu düşünənlər də var. Yenə də, mən onlara özlərinin işlətdiyi addan istifadə edərək istinad edəcəm bu entry-də.

    Gender-tənqidçi feministlər arasında da fərqli mövqelər var, lakin aşağı-yuxarı ən əsaslı gördüyüm Megan Murphy adlı məşhur radikal feministin arqumentlərinə istinadən danışacam; bu radikal feministlər, ümumiyyətlə, gender ideologiyasını xətalı hesab edirlər. Yəni bir insanı genderini təmsil edən özəlliklər (femininlik və maskulinlik spektrində) gender stereotipləridir və stereotiplər insanın kimliyini müəyyənləşdirən şey olmamalıdır. Qısaca maskulinlik, femininlik anlayışları və onların törəmələri ləğv edilməli, sadəcə iki biolojik cinsiyyətdən - qadın/kişi (male/female) istifadə edilməlidir, cinsiyyətdən danışarkən. Fəqət, bu iki biolojik cinsiyyət, insanların sosial kimliyinin yaranmasında heç bir rol oynamamalıdır, yəni türklərin dediyi kimi "toplumsal cinsiyyet" (gender) anlayışını aşmaq lazımdır, gender stereotipləri sosial kimliyin formalaşmasında iştirak etməməlidir. Gördüyümüz kimi, gender-tənqidçilərin mövqeyi də heç də konservativ deyil, trans fərdləri diskursdan çıxarsalar da.

    Bu radikal feministlərin translarla dərdi nədir? ideolojik problemləri budur ki, trans fərdlər gender stereotiplərini təbliğ edir, fəqət onlar öz biolojik cinsiyyətlərində qalıb bu stereotiplərə qarşı mübarizə aparmalıdır, onların fikrincə. Yəni deyək ki, feminin xarakterli kişi bədənində doğulan qadın cinsiyyətinə tranzisiya etmək istəyən fərd, qadın görünüşü, makyajı, danışığı və s. kimi özəllikləri qazanmağa çalışaraq əslində gender stereotiplərini təbliğ etmiş olur. Halbuki, gender-tənqidçi feminist perspektivində onlar bu sterotiplərlə savaşmalı və kişi bədənində feminin olaraq xarakterizə olunmuş xüssiyyətlərə sahib olmağı normallaşdırmalıdır. Bu kobudca idolojik trans məsələsidir radikal feministlərin agendasında.

    işin praqmatik tərəfinə gəldikdə isə, bu feministlər trans aktivizmin qadınları təhlükəyə atdığını da düşünür. Arqumentləri budur ki, trans aktivizm sayəsində artıq trans olmayan sadəcə qadın qurbanlarına əlçatıçmılıq əldə etmək istəyən fetişistlər, təcavüzçülər özlərini trans qadın kimi qələmə verə bilərlər. Beləliklə, bu predatorlar özlərini trans qadın kimi göstərərək sadəcə qadınlara məxsus yerlərə asanlıqla girə bilərlər. Digər bir mübahisəli məsələ də, trans atletlərin qadınlarla yarışması məsələsidir. Əlbəttə, güman ki, bəzi trans aktivistlər bu məsələləri həll etməyə çalışır.

    Gender-tənqidçilərin teoriyasında əsas problem isə "toplumsal cinsiyyət" və gender sterotiplərinin aşılmasının qlobal şəkildə çox çətin olmasıdır, buna görə də trans aktivizmi də tam keçərsiz qıla bilmirlər. Gender stereotipləri aşıla bilmədiyi halda isə gender ideologiyası yerində qalır.






hamısını göstər