2. bir azərbaycanlı gənci üçün itirdikləri daim qazandıqlarından çox olur. söhbət mənim kimi aşağı təbəqəyə məxsus ailənin övladından gedir. yox, fikrim burda duyğu ədəbiyyatı yaratmaq deyil. sadəcə gerçəkliklər üzərindən danışacam. bakalavrda oxuyanda, hələ o zaman aşağı yuxarı bilirdik ki, biz bitirəndən sonra bir iş tapmaq çox çətindir. siyasi elmlər, bizim dildə politologiya sahəsində çörək yoxdur. yəni hər sahədə işləyə bilərsən, heç bir yerdə də işləyə bilməzsən. məlum təhsil sahəsindəki problemlər bu sahəyə də təsirsiz ötüşməyib. köhnə ədəbiyyat, qoca müəllimlər, dəxlisiz və plansız kadr yetişdirmək. adicə praktika nədir ki, biz onu eləmədik. yalandan adımızı yazdılar, milli məclisə, mərkəzi seçki komitəsinə, lakin biz kafedranın qabağındakı otaqda mafiya oynayırdıq. beləliklə 4 il yola verdik. insafən, mən o dönəm, elə birinci kursdan ictimai fəal idim, yazılmadığım təşkilat, döymədiyim qapı qalmamışdı. aegee filan. "irəli" var idi bir zamanlar, indi də deyəsən var, sədri ceyhun osmanlı idi, köhnə deputat və fetöcü. onun 2010 parlament kampaniyasında yasamal seçki dairəsində müşahidəçi idim. yəni fərdi şəkildə nə elədin elədin. sonra əsgərlik, itirilən dəxlisiz bir il. hərbi xidmətdən sonra birbaşa xaricə oxumağa gəldim. və anladım ki, bu illər ərzində əslində heçnə qazanmamışam. çünki burdakı təhsil sistemi tamam başqadır, artıq Cv-də bəlli səviyyədə nələrsə əldə edirsən. və bir də bunun üstünə gələn maddi məhrumiyyətlər. yəni xaricdə fürsətlər var, amma bu fürsətlərdən yararlanmaq üçün maddi təminat əsasdır. təbii ki, ailədən yardım gəlmədiyi üçün, məcbur işləməli olursan. zaman keçir yaş artır, amma sən sadəcə günü qurtarmaq üçün nələrsə edirsən. bəzən kirayəni, təməl xərcləri ödəmək üçün iki yan işdə çalışdığım olub. bir işdən gəlib digərinə getmişəm.
zamanı dəyərli keçirmək ilk öncə maddi, yəni finansal durumunuzdan asılıdır. finansal olaraq nə qədər azadsınız? daimi bir gəliriniz varmı? bu dövlət işi də ola bilər, tələbə ikən stipendiya və s.
maddi dayaq olandan sonra həyatımızı şəkilləndirməyə başlaya bilərik. master oxuyanda qarşıma praktika yerləri çıxırdı. baxırsan ki, iki aylıq praktikadır verdiyi pul 300 avro. manata çevirəndə qulağa xoş gələ bilər, 600 manat (bugünün məzənnəsi ilə). amma qalan heçnəyi üzərinə götürmür. və sən özün hər şeyi bu 300 avronun içinə sığdırmalı olursan. kirayə, yemək, sığorta və s. gərək ya evdən, ya da qıraqdan kimsə sənə maddi dəstək olsun ki, həyatda bəlli bir yerə qədər istədiyin hər şeyi edə bilərsən.
yəni son olaraq demək istədiyim şey həyatımızın ən gözəl illərinin bərbad keçməsinin ən təməl səbəbi maddi asılılıqdır. maddi təminat olmadan arzuladığımız həyatı yaşaya bilmərik. yəni bir döngü yaranır, pul qazanmaq üçün çalışmalıyıq. və bu çalışdığımız iş ya xüsusi bilik və bacarıq tələb etmir, ya da birbaşa bizim təhsilimizlə əlaqəsi yoxdur. ona görə, öz sahəmizdə irəliləyə bilmirik. öz sahəmizdə irəliləmək üçün isə gərək praktiki təcrübə toplayaq, o da çox zaman az maaşlı yerlərdə stajör kimi işə başlamalı olursan. bu zaman da yaş və zaman/enerji indeksi ortaya çıxır. neçə yaşın var və bu işi görməyə yetəri qədər zamanın/enerjin varmı? həvəs demirəm. həvəs hər zaman ola bilər. 70 yaşında belə seksə həvəsiniz ola bilər, amma əldə olan imkanlar uyğundurmu?
ortalama bir azərbaycan gənci üçün 20-li yaşlar istər-istəməz ağır keçir. gərək nələrisə qurban verəsən ki, həyatını yoluna qoymaq üçün, o da həmişə happy end-lə bitmir.