14. 1717-ci ildə qazax mahalının qıraq salahlı kəndində anadan olub. mədrəsə təhsili alaraq ərəb, fars dillərini öyrənən şairə, dövrünün bilikli adamlarından olduğu üçün "molla" təxəllüsü verilmiş, "vaqif" təxəllüsünü isə özü seçmişdir. yaradıcılıq fəaliyyəti gənc yaşlarına təsadüf edir.

yaradıcılığı haqqında:

xalq yaradıcılığı nümunələrinin yaranıb, inkişaf etdiyi dövrdə axıcı, oynaq şeirləri ilə məşhurlaşıb.
yaradıcılığında əsas yeri məhəbbət mövzusu tutur.
vaqifin tərənnüm etdiyi məhəbbət, ondan öncəki şairlərin tərənnüm etdiyi ilahi, sufiyanə eşqdən fərqli olaraq, real məhəbbətdir. şeirlərində təsvir etdiyi azərbaycan qadınını gözəllikdə qüsursuz, kamalda yetkin görmək istədiyini bildirir.
heca vəznində yazdığı qoşmalar üstünlük təşkil etsə də, əruz vəznində qəzəl və müxəmməsləri də var.
zəngin qafiyələri, ustalıqla seçilmiş məcazlar, xalq arasında geniş istifadə olunan məsəllər vaqifin şeirlərinə xas olan xüsusiyyətlərdir.
şairin ədəbi məktəbi sadəlik, nikbinlik, xəlqilik kimi əlamətlərlə seçilən qoşmalarla bağlıdır. m.p.vaqifin yaradıcılığı üçün nikbinlik səciyyəvi olsa da, ömrünün son günlərində yazdığı "bax", görmədim" kimi şeirlərində bədbinlik motivləri aydın sezilir. sözü gedən hər iki şeirdə də zəmanəsində müşahidə etdiyi ictimai-siyasi eyiblərə etirazını bildirib.
müəllif "bax" qəzəlində dostu m.v.vidadiyə müraciət edərək baş vermiş hadisələrə diqqət verməyini istəyir, deyir:

"ibrət et Ağa Məhəmməd xandan, ey kəmtər gəda,
Ta həyatın var ikən nə şahə, xunxarə bax!"

"görmədim" müxəmməsi isə, lirikanın ən kamil nümunələrindən hesab olunur. şeirdə müxtəlif təbəqələrə məxsus insanların eyiblərinə toxunulub, onların bu vəziyyətə düşmələrinin səbəbi göstərilib.


bonus olaraq da şairin qələmindən bir məhəbbət qoşması buraxıram -*

Bir əndamı nəsrin, dodağı qönçə,
Bir qaməti gülbün yara aşiqəm.
Olsa yüz üzü gül, girməz eynimə,
Mən ancaq bir gülüzara aşiqəm.

Gecələr sübhədək eylərəm nalə,
Hərgiz düşməz könlüm özgə xəyalə.
Bir gərdəni mina, ağzı piyalə,
Bir ləhcəsi şirinkara aşiqəm.

Bir buxağı turunc, sinəsi meydan,
Bir sözü cəvahir, mirvari dəndan,
Bir maral baxışlı, kirpiyi peykan,
Bir qaşlan zülfüqara aşiqəm.

Bir güləndə ləblərindən bal axan,
Bir bəzənib sərxoş tovus tək çıxan,
Bir niqab altından pünhani baxan,
Bir əcayib xoşgöftara aşiqəm.

Vaqifəm, bədəndə canım dağılır,
Mecnun kimi xanimanım dağılır,
Görməyəndə din-imanım dağılır,
Gecə-gündüz mən didara aşiqəm.