3. (baxma: Dissociative Identity Disorder) qısacası DiD və ya split personality disorder.

DiD iki və ya daha artıq şəxsiyyətin bir insanın bədənində təzahür etməsi ilə ortaya çıxan şəxsiyyət pozuntusudur. Bu şəxsiyyətlərin hər birinin öz keçmişi, xarakteri, sevdiyi və ya sevmədiyi şeylər mövcuddur. hər biri müxtəlif vaxtlarda davranışları idarə edə bilir.

DiD çox nadir bir xəstəlikdir. 0.01-1%-lik bir qismi əhatə edir. Qadınlar kişilərə nisbətən bu xəstəliyə daha çox meyllidirlər.

DiD uşaq vaxtı ağır fiziki və ya cinsi zorakılığın nəticəsində yaranır. Bəzən müharibə, təbii fəlakət kimi travmaların təsirindən də yaranması mümükündür. xəstəliyin ortaya çıxma səbəb isə xəstənin özünü bir neçə şəxsiyyətə parşalayaraq travmadan uzaqlaşmağa çalışmasıdır.
xəstənin bir "əsas" şəxsiyyəti olur, hansı ki onun hər zamankı halı. bir də digər "alternativ" şəxsiyyətlər var ki, bəzi DiD xəatələrində bu şəxsiyyətlərin sayı 100-ə qədər arta bilir ki, onlar müxtəlif cinsin, irqin nümayəndəsi ola bilərlər. şəxsiyyətlər arasında keçidlər olduğu üçün yaddaşda bəzi "boşluqlar" olur, və ya xəstə halüsinasiylar görür.
DiD xəstələrində depressiya, anxiety, alkoqol və narkotik asılılığı, intihar və özünəzərərvermə kimi hallara təsadüf edilir.
şəxsiyyətlər arasındakı keçidin səbəbləri isə müxtəlifdir. bunlar stress, alkoqol və yuxarıdakı digər səbəblər ola bilər. xüsusilə, alkoqol və narkotik asılılığı şəxsiyyət keçidlərinin tez-tez baş verməsinə səbəb olur.

DiD özünü daha çox uşaq vaxtı(5-10 yaş aralığında) göstərsə də, bunu qeydə almaq çox çətin olur. düşünəndə ki, DiD travma və ya hansısa istismar nəticəsində yaranır və uşaqların da əksərən yaxın ətraflarındakı insanlar tərəfindən buna məruz qalma ehtimalı yüksəkdir onda bu hal normal olur.
DiD, həmçinin uşaqlarda ADHD kimi davranış və öyrənmə problemləri ilə qarışdırıldığı üçün onu uşaq vaxtı müəyyən etmək çətindir.

DiD xəstələri bütün ömürləri boyu bu xəstəliklə yaşamaq məcburiyyətində olurlar. psixoterapiya ilə xəstəlik tamamilə aradan qaldırıla bilməsə də, zamanla xəstə artıq öz hərəkərlətini idarə edə bilir.