1. Geoffrey Hinton süni intellekt dünyasında “AI-in xaç atası” kimi tanınan, dərin öyrənmə (deep learning) sahəsinin ən təsirli fiqurlarından biridir. O, xüsusilə neyral şəbəkələrin nəzəri əsaslarını inkişaf etdirməsi və backpropagation alqoritmini populyarlaşdırması ilə məşhurdur.

Qısa bioqrafiya
Tam adı: Geoffrey Everest Hinton

Doğum: 6 dekabr 1947, London, Böyük Britaniya

Təhsil: Edinburgh Universitetində süni intellekt üzrə PhD (1978)

Ailə bağlantısı: Hinton, məşhur riyaziyyatçı George Boole-un (Boolean cəbri yaradıcısı) uzaq nəvəsidir.

Əsas elmi töhfələri
Backpropagation-un yenidən məşhurlaşması (1986)
David Rumelhart və Ronald Williams ilə birlikdə yazdığı məqalədə backpropagation alqoritminin neyral şəbəkələrin təlimində effektiv istifadəsini nümayiş etdirdi. Bu, AI-in “ilk renessans dövrü”nün başlanğıcı oldu.

Restricted Boltzmann Machines və Deep Belief Networks
2000-ci illərdə dərin öyrənmənin inkişafında böyük rol oynayan bu modelləri işləyib hazırladı.

AlexNet uğuru (2012)
Onun Toronto Universitetindəki tələbələri Alex Krizhevsky və Ilya Sutskever ilə birlikdə ImageNet yarışmasında AlexNet adlı CNN modeli ilə böyük fərqlə qalib gəlməsi, dərin öyrənmənin qlobal miqyasda qəbul olunmasına səbəb oldu.

Karyera
Akademik: Carnegie Mellon, University of Toronto kimi universitetlərdə çalışıb.

Sənaye: 2013-cü ildə Google tərəfindən işə götürülüb; burada “Google Brain” layihəsinə töhfə verib.

Retired from Google (2023): 2023-cü ilin mayında Google-dan ayrılaraq süni intellektin potensial təhlükələri barədə açıq şəkildə danışmağa başladı.

AI təhlükələri barədə mövqeyi
Son illərdə Hinton AI təhlükələri mövzusunda açıq xəbərdarlıq edən ən nüfuzlu şəxslərdən biridir:

Superintellekt riski: AI-nin nəzarətdən çıxma ehtimalı.

Məlumat manipulyasiyası: Deepfake, saxta xəbərlər və informasiya müharibəsi.

iş yerlərinin itirilməsi: Avtomatizasiya nəticəsində milyonlarla insanın işsiz qalması.

Mükafatlar
Turing Award (2018) – “kompüter elmlərinin Nobeli” hesab olunur. Bu mükafatı Yoshua Bengio və Yann LeCun ilə birlikdə aldı.

Order of Canada və bir çox akademik titullar.

Maraqlı fakt
Hinton illər boyu riyazi modelləşməni təkmilləşdirmək üçün öz beynini bir laboratoriya kimi istifadə etdiyini deyib: yeni ideyaları əvvəl öz düşüncəsində sınayır, sonra kodlaşdırır.