5. ağır spoiler içerir.
I- spoilersız hissə
II- spoilerlı tam təhlil

I- Əvvəla onu deyim, hər kəsin izləyə biləcəyi bir dəfəyə anlayıb nəticə çıxaracağı filmdir. Filmi bu yaşımda izlədim. Ağlamadım, sadəcə kədərləndim. Amma uşaq yaşında izləyənlər üçün əlbət təsirli olacaqdır. Canlı insanlarıq, mütləqdir ki, həssas mövzular ürəklərə təsir edəcək, hər nə qədər film klişe bir temaya sahib olsa da..
Bir də xəyal qurmaq sadəcə uşaqlığa xas olmamalıdır, olduğumuz bu sistemi oyun kimi , hekayə kimi indi də canladıra bilərik. Məncə bu qabiliyyətimizi ölməyə heç qoymamalıyıq. Və göl üzərindən keçən ağacdan asılmış kəndir.. bir gün mən də o qız kimi tarzancasına suyu keçib ayağımı torpağa dəydirəcəyəəm.
•
II- Bridge to Terabithia çox sakit başlayıb insanı qəfil vuran filmlərdəndir. Sadəcə uşaq filmi deyil, tənhalıq, dostluq, xəyal gücü, ailə içi anlaşılmazlıq və itki haqqında çox emosional bir hekayədir.


Baş qəhrəman Jess özünü ailəsində görünməz hiss edən, içində çox şeyi saxlayan sakit bir oğlandır. Sonra məktəbə Leslie gəlir , o qəribə, sərbəst düşünən, fantaziyası güclü biridir. ikisi birlikdə gördükləri ağac evi ilə meşədə “Terabithia” adlı xəyal dünyası qururlar.

•
Filmin ən güclü tərəfi odur ki, fantaziya hissəsi əslində emosiyaların metaforasıdır. Yəni əsas mövzu hər nə qədər disney filmi olsa da sehrli dünya falan deyil, uşaqların öz daxili dünyasıdır. Ona görə də film bir çox insana uşaqlığını xatırladır. Elə mənə də! Məktəb kolidorlarında dayanmadan qaçdığım və müəllimləri canavar olaraq çəkdiyimiz o uşaqlıq dostumu mən də istəyirəm!
•
Film təsirlidir, xüsusilə də özünü anlaşılmamış hiss edənlərə,
xəyal quraraq yaşayanlara,
bir dostun həyatını dəyişə biləcəyini inananlar üçün..

•
inanırıq da , filmin son hissəsi bu inancı qırır. insanın sinəsinə oturan o məşhur səhnə.. Çox adam ilk baxışda buna hazır olmur. Çünki film əvvəlcə sənə təhlükəsizlik hissi verir, necə dəyərlər əhvalını yüksəldir, sonra isə yerə çırpır və yaxın qız obrazın ölümü ilə böyüməyin ağrısını göstərir. Hər şey bir qırağa, məni həyatdolu insanların vaxtsız və tez ölümü kədərləndirir. Görünür, filmdə vurucu nöqtələrdən biri də mənim üçün budur.
•
Bu arada müəllif Katherine Paterson kitabı real hadisədən ilhamlanaraq yazıb. Oğlunun yaxın dostu ildırım vurması nəticəsində ölüb və bu hadisə kitabın yaranmasına səbəb olub.
•
Filmdən anlayırıq ki, Bəzi insanlar həyatımıza uzun müddət qalmaq üçün yox, bizi dəyişmək üçün gəlir. insan itkini unudaraq yox, onu içində yeni bir formaya salaraq böyüyür. Bu nə deməkdir? Emosional asılılıq deyil, emosional inkişaf.. Bu münasibət bir-birinə bağlanmaqdan çox bir-birini dəyişdirmək üzərində qurulub. Lesli Jessi dəyişdirdi və məşhur psixoloq yungun dediyi kimi bir insanın bir insanla qarşılaşması təsadüfi deyil. Bu boşluqlardan törəyir və o insan onu bir nəbzə doldurur. Onun gedişi onun ölümü, yoxluğu demək olmur tam. Belə ki, o bizdə bəzi şeyləri dəyişərək hələ də içimizdə yaşayır. Jess sonda Terabithia-nı saxlayır, amma artıq onu "qaçış" üçün yox, xatirə və güc kimi istifadə edir. Acı gerçək budur ki, Lesli Jessin həyatına insan kimi girir, amma simvol kimi qalır. Həyat adlı reallıq hekayələrində bizdən bunu tələb edir. Jess'in içində artıq lesli var. O artıq onun içində cəsarəti, yaradıcılığı, hiss etmə qabiliyyətini oyadır. Ona görə də ölümündən sonra belə təsir itmir, çünki daxildə dəyişiklik və onun dünyasənda yer etməsi artıq baş tutmuşdu.
•
Zoodey 'in cavanlığını görürük filmdə, hər kəs tərifləsə də, nədənsə böyük , mavi patlak gözləri mənə ara-ara qorxunc gəlirdi. Jessin bu müəllimə aşiq olması onunla muzeyə getməsi və dostu leslini dəvət etməyi düşünməməsi.. leslinin tək başına oynayarkən ehtiyatsızlıqdan gölə düşüb ölməsi..
Bundan sonrasında oğlan obrazda psixoloji olaraq, bu mərhələlər görünür:

inkar: Bu ola bilməz
Qəzəb: ədalətsizlik hissi "birlikdə ölməliydik"
Günahkarlıq: mən orda olsaydım…
Qəbul: həyatın nəzarətdən kənar tərəfləri var.
Atasının ondan emosioanl cəhətdən uzaq olması, amma onu təsəlli etməsi də bərpa oluna biləcək emosional bağı ifadə edir. Jess bacısına qucaq açdığı kimi, bir gün özü artıq dünyasına insanları daxil edə biləcək. Bunu da əzizi, leslidən öyrənib. -*

Bir də bir neçə ekşi sözlük entrisini əlavə edəcəm. Məncə əla şərhlərdir, əla demişkən baş rol qız obraz bir az cingöz kimi görünsə də gözəl bir qız idi. Əvvəl uşaqcasına gəlib yarıda saxladığım filmi geri dönüş edib sırf Aurasına görə izlədim.
Mənə maraqlı gələn, qatıldığım bir neçə ekşi entriləri:
1)
"kendine yeni bir "kutsal" olusturur ve bu kutsal kilisede ogrendigi "kutsal"dan farkli olarak kendini kahraman olarak (baxma: dusunmekten) ziyade kaharaman olarak (baxma: hareket) etmesini sağlar.hatirlayin terebithia'da yaratiklarla mucadele ederken hayal ettigi "dogaustu" gucleri ayni zamanda onu (terabithia ile tanismadan once )okulda ezmeye calisan sinif arkdasini alt etmede de kullanir.
filmin sonunda ise guzel bir mesaj verilir ; bu zorluklarla guvenle mucadele etmeyi ogrenen ve kendi (baxma: yolunu) yapan jesse , artik gelecekte diğer insanlara mucadeleyi ogretecek olan terabithia'nin (baxma: köprüsü) olur."

2) kitabını okuduktan sonra filmi de tekrar izleyince birçok önemli detayın atlandığını, filmin yapısı gereği kitabı hakkaniyetli olarak yansıtamadığını gördüm. kitapta karakterlerin iç dünyalarında neler düşündükleri ve hissettikleri detaylıca işlenmesine rağmen filmde bu durum yeterince ayrıntılı olarak ele alınmamış. bu, film uyarlama dinamikleri göz önünde bulundurulduğunda sıradan ve beklenen bir eksiklik olarak gözükse de söz konusu bir çocuğun zihni olunca bu düşünce ve hislerin neden özellikle belirtilmesi gerektiğini anlıyor insan. özellikle jess ve leslie arasındaki arkadaşlığın ne anlama geldiğini, jess'in kafasında geçen overthinking'lerde en ince ayrıntısına kadar görebiliyor okur. dolayısıyla kitap, filmden daha karanlık bir tutuma sahip oluyor ve kimi yerlerde insanı şüpheye düşüren iç düşünceler sunuyor.

örneğin; filmde üstünkörü bir şekilde işlense de leslie'nin ölümünün ardından jess'in bir çocuk aklıyla bu ölüm "sayesinde" okulda artık kendisine saygı duyulacağı sonucuna vardığını okuyoruz. çünkü okulda pek de saygıdeğer biri olmayan jess, daha önce sınıfta yakınını kaybeden bir başka çocuğa da artık herkesin saygılı davrandığını fark etmiş, bunu zihnine kodlamış ve kendisinin de buna maruz kalacağının beklentisine girmiş. bunun gibi bir çocuk zihniyetine ait derin düşünceleri kitap okurlara fevkalade biçimde sunuyor. mesela jess'in leslie'nin ölümünden kendini sorumlu tutması da kitapta daha derinlemesine bir şekilde işlenirken filmde genellikle ağlama sekansları içinde veriliyor bu anlar. hatta filmde kitaptakinin aksine jess'i, bu sorumluluğu müzik öğretmeni miss edmunds ile paylaşmak istediğine dair de izler görüyoruz. çünkü şehre gezmeye gideceklerinde miss edmunds sadece jess'i çağırmıştı. onlar gezmelerdeyken leslie ormanda kendi başına hayatını kaybetmişti. halbuki kitapta jess'in aklından, şehre giderlerken "leslie'yi de mi çağırsaydık" gibisinden düşünce geçiyor. çünkü jess istese leslie'yi de çağırabilirlerdi. filmde jess sadece araba yol alırken leslie’nin evine bakmakla yetiniyor. bu, elbette o an duygusal bir bakış sağladığı için insanı hislendiren bir sekans oluyor fakat daha dokunaklı bir görüntü yaratma şansını kaçırdığından mütevellit gereken etkiyi yaratmaktan biraz uzak kalıyor. bu iç hesaplaşmalar kitapta daha detaylı verildiği için jess'in suçluluk psikolojisini okumak da daha etkileyici hâle geliyor.

ayrıca, bilindiği üzere, jess ve leslie arasında kimin daha hızlı koştuğuna dair bir rekabet vardır ve leslie, jess'ten daha hızlı koşmaktadır. kitapta leslie'nin ölümünden sonra jess, "artık en hızlı koşucu benim" diye kendini avutmaya çalışırken, filmde bu cümleyi ona sınıfındaki zorba çocuk söylüyor ve jess onu yumrukluyor. bu olay, kitabın duygusal bütünlüğünü bozuyor. zira artık kendisinin en hızlı koşan kişi olduğunun farkına varması gereken, jess'in ta kendisi olmalıdır ki onun ölümün gerçekliğiyle boğuşan o çocuk zihninin nasıl çalıştığı daha açık bir şekilde görülebilsin.

bu kitap, vakti zamanında belirli yerlerde yasaklanmış. sebebi de, söylenenlere göre, aslında çarpıcı bir ölüm trajedisinden ziyade, kitapta geçen din karşıtı ve ateizm yanlısı bazı diyaloglarmış. fakat filmde bu detaylar da atlanıyor. dolayısıyla kitap, filmden daha ciddi ve ağır bir havaya sahip. bir çocuk kitabı olmasına karşın oldukça radikal ve sınırları zorlayan bir kitap."

3) bir an yaşanan bir kararsızlığın ömür boyu yakamızı bırakmayacağı bir duruma sebebiyet vermesiyle de hayatın dramatik ve acımasız yüzünü gösteriyor.

4) biri okulun zorbasının da kendince sorunlu bir ailesi vardır. bu ihmal sebebiyle onlarda istemeden bu yola itilmişlerdir.
5) size kimse değer vermedi ama siz kardeşlerinize değer vererek onların daha anlamlı bir hayat yaşamasını sağlayabilirsiniz

6) azından jess'in büyüdüğünü, sanatçı olduğunu ve resimlerinde leslie'ye de yer vererek rengarenk bir terebithia dünyası oluşturduğunu da izleseydik.

* təəssüf, ekşiden fikir bildirən yazar adlarını qeyd etməmişəm. Üzrlü hesab etsinlər
Note: terabithia xəyali krallığa verilmiş xəyali bir addır. "Terra" latınca torpaq deməkdir.