1. şübhə nəzəriyyəsi deyə bilərik. konspirologiyanın ruscası "teoriya zagavora" , türkcəsi isə "komplo teorisi" olaraq tərcümə edilir. bunların hərfi tərcüməsində konspirologiyanı sui-qəsd nəzəriyyəsi adlandıra bilərik.
konspirologiya hər şeyə şübhə ilə yanaşan bir cərəyandır.hər hansı bir hadisə olanda bu hadisəyə şübhə ilə yanaşmaq,bu hadisənin hər hansı bir qüvvə tərəfindən edildiyini zənn eləmək və ya dünyada baş verən hər şeyin hər hansı bir yazılmış ssenariyə görə olduğunu zənn eləməkdir .məsələn : masonlar,illuminati cəmiyyəti və s məhz konspirologiya cərəyanının araşdırmalarından sonra daha da üzə çıxmışdır desək səhv etmiş olmarıq. konspiroloqlar dunyada baş verən hər şeyin bu gizli təşkilatlar,iqtisadi cəhətdən dunyaya təsir edən insanlar,siyasi hegemonlar tərəfindən törədildiyini iddia edirlər. bu hələki iddiadır,çünki tam olaraq sübut olunmayıb və ya bu iddialar sübut olunsa da bu dəqiqə dünyadakı quruluş elə bir vəziyyətdədir ki,istədiyi kimi mətbuat və ya digər vasitələrdən istifadə edib konspiroloqlari səhv çıxarda bilərlər.bəzən konspiroloqları gülüş obyektinə çevirirlər. bu özü də gülməlidir. çox geniş bir sahədir. araşdırmaq lazımdır.
konspiroloqların son dövrlərdə ən çox qabartdığı hadisələrdən bir neçəsinin misal çəkə bilərəm.

11 sentyabr hadisəsi

con kennedinin öldürülməsi

makkartinin ölüm xəbəri və s

ədəbiyyatda konspirologiya bir sahə və ya cərəyan kimi formalaşıb. ən məşhur nümayəndəsi umberto eko sayılır. azərbaycanda həmid herisçi özünü konspiroloq elan edib.