21. fransızlar yuxunu ölümün qohumu, mən isə kiçik qardaşı olaraq təsvir edirəm. həyatın başlı başına bir mənası yoxdur, varsa da mən onu öyrənməyi özümə qadağan etmişəm. amma cavablarından çox sualları olan adamın həyatla problemləri yaranır. mənim yuxularla, ölümün kiçik qardaşıyla ara sıra problemlərim yaranır. bu arada ölüm həyatın simvoludur.
yuxu haqqında öyrəndiklərim məhduddur və hamının bildiyi normal məlumatlara sahibəm. yuxu səkkiz saniyə ərzində cərəyan edir. psixoloji problemləri olmayanlarla demək olar ki işi yoxdur. normal olaraq mən onunla hər gün görüşürəm. yuxu həyatın mənasını axtarmaq istəyənlər üçün açar olmalıdır. varsa tanrı belə onun içində, ya da çölündə, ya da bütünündə qərarlaşıb. yuxular haqqında fikirləşəndə belə nəticələr alıram: bütün gördüklərimiz öz yaratdıqlarımızdır və biz onları istədiyimiz formada idarə etmə gücünə sahibik. yuxunun idarə edilməyə ehtiyacı varmı, yoxmu, bilmirəm. amma insan idarə etmə hissləriylə inkişaf edən varlıq, yuxu isə ən çətin idarə edilən bilinməzlikdir. insan və yuxu arasında yaranan konflikt, bilinməzə olan aclığımızı güclüləşdirir. sigmund freud illər əvvəl məni bu bilinməzliyə yaxınlaşdırsa belə suallarıma cavab almamışdım, var idisə belə, əskik idi. həyatın böyük yuxu arqumentlərini də kəsib atmamaqda fayda var. əgər insan yuxunun içində yaşayan, yaradan, inkişaf edən və ölən varlıqdırsa, hiss etdiyimiz fiziki ağrılar nəyə dəlalət edir? bu absurd görünə bilər, amma bizə ağrını öyrəşdirmiş də ola bilərlər və bu da ehtimaldır. və ya insan paranoya yaşayaraq özünə bir dünya qurdu və oyanmaq istəmədi, oyanmır. bütün bunların hamısı mənasız da ola bilər, bu da ehtimaldır.