Mən 2023-cü ilin noyabrında orada işlədiyim müddətdə Əl Şifa Xəstəxanasında olduğu kimi xəstəxanalara şiddətli basqınlar yoxdur; onların həyətlərində xəstəxana palatalarının bombalanması və ya snayperlərin öldürülməsi yoxdur; tibb müəssisələrinin altındakı gizli tunellərlə bağlı yeni iddialar yoxdur. Yenə də Qəzzanın tibb sistemi pisləşən çöküşdən əziyyət çəkməkdə davam edir. Bəlkə də, bu, ən yoxsul və həssas insanların yaşamağa məcbur olduğu köçkün düşərgələrində ən aydın görünür.
Orada dağılmış səhiyyə sistemi ona ən çox ehtiyacı olanlara çata bilmir, xəstə və yaralılar onun bir neçə fəaliyyət nöqtəsinə gələ bilmir. Sanitar şəraitin olmaması, təhlükəsiz içməli su və dözülməz isti və ya soyuğa davamlı məruz qalma sağlamlıq böhranını daha da pisləşdirir. Keçən ay Qəzza şəhərinin Nəsr məhəlləsində Həsən Sələmə məktəbinin qalan hissəsi əsasında yaranmış qeyri-rəsmi düşərgəni ziyarət etmək fürsətim oldu.
2024-cü ilin avqustunda qonşu Nəsr məktəbi ilə birlikdə bombardman edildikdən sonra məktəb dağıdılıb və ən azı 30 nəfər həlak olub. Bu gün müharibə nəticəsində evsiz və kimsəsiz qalan yüzlərlə insan məktəbin həyətində və məktəb binasından qalan hissələrdə çadırlarda yaşayır. Düşərgəni heç bir təşkilat idarə etmir, ona görə də heç bir xidmət, o cümlədən tibbi xidmət göstərilmir.
Mən düşərgədə bir gün pulsuz müayinələr təklif edən yerli özəl klinikadan bir neçə həkimdən ibarət komandaya qoşuldum. Gəlişimiz hərarətlə qarşılandı. Ən azı 150 xəstə gördük.
Şikayətlər yüksək təzyiqdən tutmuş şəkərli diabet və böyrək problemləri kimi xroniki xəstəliklərə, hepatit və qaşınma kimi infeksiyalara qədər uzanırdı. Su çiçəyi, qastroenterit, ishal, tənəffüs yoluxucu xəstəliklərlə də çoxlu uşaq gördük. Biz sadəcə əsas xidmətlər göstərsək də, aldığımız minnətdarlıq böyük idi.
Köçkün düşərgələrindəki bir çox xəstələr üçün həkimə çatmaq hər kəs üçün mümkün olmayan səy, enerji və resurslar tələb edən, demək olar ki, qeyri-mümkün bir səyahətə çevrildi. Nəqliyyat xərcləri, uzun məsafələr və yerdəyişmə və həddindən artıq istidən yaranan yorğunluq bəzi xəstələrin təcili ehtiyaclarına baxmayaraq, tibbi yardımı gecikdirməsinə səbəb olur. Bizim bir xəstəmiz, 46 yaşında, qəlpələrdən ağır ayaq zədəsi aldı və hərəkət etmək üçün qoltuqağa ehtiyacı vardı.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
