9. "turkiyelilerin anlamayacagi seydir" deyərək insanı kateqoriyalara ayırıb, bunları mühakimə edən bir düşüncə şəkli deyildir məsələn. bu tərz insanlardan öğrenilmemesi lazım olan düşüncə biçimidir. lakin etnik irqçiliyin, faşizmin tərifini öyrənə bilərsiniz bu kimi insanlardan.

coğrafiya, etnik kimlik, din ... vs kimi faktorları nəzərə almadan, insanın təməl haqlarını göz edən, yada bunu məqsəd qoyan düşüncə və ideallar biçimidir. fəaliyyətləri bir din, ülke, tanrı ya da bənzər bir məta üçün deyil, insan üçün həyata keçirir. buna görə insan-mərkəzçilik adını verə bilərik.

doğruyu tapmaq üçün məntiq xarici və rasional olmayan üsullardan qaçınar. elmi üsulları seçir və qəbul edər. fərdi olaraq sekulyar bir həyat duruşu tələb edir.

nə deyildir?
-duyğulara yönümlü deyildir. üsullarını rasyonalite dən və elmi gerçəklərdən alır..
-bütün insanları sevib, önünə gələn insana sevgi saçmaq deyildir.
-insanı mükəmməl olaraq təsvir etmək deyildir.
əgər bu şəkildə düşünürsünüzsə sizi buraya alaq;
(baxma: humanitarianism)

rezonans dövründə insanlar üzərində kilsə və din adamlarına qarşı din mərkəzli həyat formasına qarşı müdhiş bir təcil yaratsa da, bu günün dünyasında fəlsəfi mənada müdhiş ziddiyyətlər daşıyar.