1. etik fəlsəfədə vicdanın yalnız yaxşılıqla deyil, insanın törətdiyi pisliklərin yaratdığı peşmanlıq və ziddiyyət hissi ilə formalaşdığına dair yanaşmadır. bu nəzəriyyəyə görə, vicdan insanın öz qaranlıq tərəfləri ilə üzləşməsi nəticəsində yaranan bir növ müdafiə mexanizmidir. yəni, insan yanlış etmədən doğru anlayışını tam mənimsəyə bilmir. beləliklə, vicdanın təməli məsumluq deyil, təcrübə edilmiş şər və ondan doğan mənəvi tənzimlənmə ehtiyacıdır. bu yanaşma axlaqi inkişafı statik deyil, dinamik və təzadlı bir proses kimi dəyərləndirir.