Bu il Azərbaycanın tanınmış aktyoru Fazil Salayevin 95 illik yubileyidir. Kulis.az Nəriman Əbdülrəhmanlının "Fazil Salayev: Kiçik rolların bənzərsiz ustası" yazısını təqdim edir. ...İndi deyirlər ki, bir çox sənət dostlarıyla birgə onun da bəxti gətirməyib, yaradıcılığı ideoloji senzuranın tüğyan elədiyi sovet dövrünə düşüb, istədiyi obrazları yarada bilməyib, istedadının müqabilində lazımi qədər qayğı görməyib... Bəlkə də, əslində, Azərbaycan kino tarixində kiçik, amma yaddaşlara həkk olunan rollarıyla qalmaq, ekran sənətimizin ən parlaq dövründə - ötən əsrin altmış-yetmişinci illərində - yaradıcılıqla məşğul olmaq Fazil Salayevin alın yazısıydı...
Hər halda, epizodik və kiçik obrazlar yaratdığı 40-a yaxın kino əsərinin bir çoxu məhz onun bənzərsiz ifasına görə yadda qalıb. Bu qədər sonsuz tamaşaçı sevgisi qazanmaqsa, heç də hər sənət adamına qismət olmur... Salayevlər soy-kökünün mənşəyi Arazın o tayıyla – Güney Azərbaycanımızla - bağlıdı.
Araşdırıcıların fikrincə, bu nəsil XIX yüzilin sonları-XX yüzilin əvvəllərində ordan sürətlə inkişaf eləyən neft Bakısına üz tutub. O nəslin törəmələrindən biri, “Salayev” soyadı daşıyan İdris Sovet hakimiyyəti illərində müxtəlif sanballı vəzifələrdə çalışıb. Fazil də 1931-ci il sentyabrın 1-də İdrisin ailəsində dünyaya göz açıb.
Onun uşaqlığı dünyanın narahat dövrünə, repressiyanın ayaq açıb yeridiyi, məhrumiyyətlərlə dolu müharibə illərinə düşüb. Zəmanənin ağrılarına hamı kimi mətanətlə dözüb, müharibənin qələbəylə başa çatacağına sonsuz ümidlə yaşayıb. Yazıb-oxumağı tay-tuşlarından daha tez öyrənən, rəsm çəkməyə böyük marağı olan yeniyetmə Fazilin ən böyük istəklərindən biri də əmin-amanlıq yaranandan sonra rəssamlıq təhsili almaq olub.
O illərin yaddaşında iz buraxan mənzərələrini, tanıdığı insanların portretlərini hələ adi karandaşla kağıza köçürmək ən sevimli məşğuliyyətlərindən biriydi. Müharibə başa çatdı, itkilərə, qıtlığa, mənəvi sıxıntılara baxmayaraq, həyat yavaş-yavaş təbii axarına düşdü, arzular gerçəkləşməyə başladı. 1948-ci ildə orta məktəbi bitirmiş Fazil də artıq Ə.Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbinin tələbəsiydi, təkcə karandaşla yox, kətan üzərində yağlı boyayla işləməyə başlamışdı. Tələbəlik illəri də ağlagəlməz sürətlə keçdi.
Bir də onda gözünü açdı ki, 1951-ci ildi, məktəbi bitirib, orta məktəbdə rəsmxətt dərsi deyir, üstəlik, “Azərnəşr”də tərtibatçı-rəssam işəyir, xüsusi xətir-hörməti var. Fazil kitablara tərtibat vermək, dərs deməklə yanaşı iç dünyasında yaşatdığı tabloları da kətana köçürmək, sərgilərdə nümayiş etdirmək istəyirdi. Sonralar Fazil bu sehrin onu nə vaxt haqladığını dəqiq xatırlamırdı... 1954-cü il idi, cəmi 23 yaşı vardı, yenicə ailə qurmuşdu, sevdiyi peşəsi, sanballı işi vardı, əslində, rahat həyat yaşaya bilərdi.
Extract — continue reading at the source.
