qafur rəşad mirzəzadə

Azərbaycanda ilk coğrafiya dərsliklərinin yazılmasında, təhsilin inkişafında, uşaqların təhsilə cəlb olunmasında xüsusi əməyi olmuş coğrafiyaşünas-maarifçi. "qafqaz coğrafiyası", "ümumi coğrafiya", "ibtidai coğrafiya", "coğrafiya terminləri lüğəti", "ssri-nin iqtisadi coğrafiyası" və digər əsərləri də var. tolstoyun “insana çoxmu torpaq lazımdır?”, “Baha oturur”, “Barmaq boyda uşaq”, “Dövlətli sərçə və dişli siçan”, “Bir-birinə məhəbbət ediniz” və P.N.Polevoyun “iki yol, iki yoldaş” əsərlərini Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir. onun uşaq ədəbiyyatının inkişafında da xidmətləri olub. o, əbdürrəhman tofiq əfəndizadə ilə birlikdə azərbaycanda "məktəb" adlı ikinci uşaq jurnalının və eyniadlı mətbəənin təsisçisi olub. bu jurnal xalq cümhuriyyəti dövründə uşaqlaırn milli müstəqillik və dövlətçilik ruhunda tərbiyəsində müsbət rol oynayıb. hətta inqilabdan əvvəl azəri dilinin qrammatikasını dərslik kimi işləyənlərdən biri də qafur rəşad olmuşdur. Sovet hakimiyyəti illərində Azərbaycan Dövlət Universitetində, Zaqafqaziya Pambıqçılıq institutunda, Sənaye Akademiyasında, Sənaye institutunda, Azərbaycan Dövlət Elmi Tədqiqat institutunda işləmişdir.

mənbə:
https://www.preslib.az/az/book/8pMkSo1YqBOVs9C

axınla aşağı

2014-cü ildə çəkilmiş azərbaycan filmi. ata-oğul münasibətlərini ələ alır. oğul avarçəkmə ilə məşğul olur, atası isə onun müəllimidir. daha sonra filmdə bir çox hadisə cərəyan edir, spoiler vermək istəmirəm. baş rolda tanınmış aktrisamız mehriban zəki də var. mən bunu niyəsə manchester by the sea filminə bənzədirəm. sanki oxşarlıq var bu iki film arasında. manchester by the sea 2016-cı ildə çəkilib, axınla aşağı isə 2014-cü ildə. uzun sözün qısası manchester by the seadən əvvəl bizim axınla aşağımız var idi.

nigar şıxlinskaya

azərbaycanın ilk ali təhsilli qadını, ilk şəfqət bacısı və birinci dünya müharibəsi'nin iştirakçısıdır. general əliağa şıxlinski'nin həyat yoldaşı olan nigar xanım azərbaycan qızıl aypara cəmiyyəti təsis edildikdən sonra burada "şəfqət xidməti"nin banisi olmuşdur. ​1931-ci ildə vəfat etmişdir. onun dünyasını dəyişməsi əliağa şıxlinskiyə ağır mənəvi təsir göstərib. şıxlinski öz xatirələrində bu mövzuya toxunaraq bir sıra qeydlər etmişdir:

mənim hər şeyim: həm səadətim, həm də səhhətim onunla getdi "bir yerdə keçirmiş olduğumuz iyirmi iki illik həyatın aydın səmasında bir bulud ləkəsi belə görünmədi". "mənim ölüm tariximi sevimli nigar xanımın vəfatı günü ilə hesablayın". [1]

mənbə: [1] əliağa Şıxlinski - "xatirələrim"

kramp

1984-cü ildə istanbulda qurulmuş türk rock qrupu. hard rock standartlarına yaxın mahnıları var. təzə qurulduğu vaxtlarda qrupun adı (krank) olmuş daha sonra isə kramp olaraq dəyişdirilmişdir.

albomları:
1. lan n'oldu (1996) - gitme, lan n'oldu və püf-püf bu albomun ən çox sevilən parçalarıdır.
2. istanbul sokakları (1998)

yom kippur müharibəsi

1973-cü ildə misir və suriyanın başçılıq etdiyi ərəb ölkələri koalisiyası ilə israil arasında baş vermiş silahlı münaqişə. misir prezidenti ənvər sədat və suriya qüvvələri 1967-ci ildə altı günlük müharibə zamanı itirilmiş torpaqları geri qaytarmaq istəyirdilər. müharibənin baş verməsinin əsas səbəblərindən biri ənvər sədatın süveyş kanalını yenidən açmağa cəhd göstərməsi idi. israil hərbi kəşfiyyatı ərəblərin bu hücumunu gözləmədiyi üçün müharibə israil üçün gözlənilməz oldu. ilk döyüşlərdə misir və suriya orduları irəliləsələr də abş-ın israilə dəstəyi və israil ordusunun əks-hücumu nəticəsində müharibənin gedişatı dəyişdi. tərəflər hədəflədikləri tam nəticəni əldə edə bilmədilər və döyüşlər atəşkəslə başa çatdı. bundan sonra israili dəstəkləyən qərb dövlətlərinə qarşı ərəb neft ixracatçıları tərəfindən neft embarqosu tətbiq edildi və neftin qiyməti kəskin artdı.

ortodontiya

əyri dişlərin, çənə uyumsuzluqlarının və qapanma qüsurlarının qarşısını alan və müalicə edən stomatologiya sahəsi. dişlərin düzülüşünü bərpa etmək üçün breketlərdən istifadə olunur. breketlərin qiymətləri növündən asılı olaraq dəyişir. təxminən 800 manatdan başlayır və 4000 manata qədər yüksələ bilər. breket taxıldıqdan sonra bir sıra qaydalara riayət etmək lazımdır ki, onlar zədələnməsin. uzaq durulması vacib olanlar:

1. qazlı və şəkərli içkilər; breketlərin ətrafında bakteriya yaradır və dişləri tez çürüdür.
2. sərt qidalar; qoz, fındıq, badam, suxari, cips, popcorn.
3. yapışqan qidalar; saqqız, jelibon və s.

ilk günlər üçün tövsiyə olunan qidalar:
şorbalar, qatıq, kəsmik, püre (kartof), südlaç, yulaf, yumşaq meyvələr

hayalet ıslığı

farazi v kayra'nın 2013-cü ildə çıxan albomudur. ümumilikdə 15 trackdən ibarətdir. uşaqlıq xatirələri, unudulmuş dostluqlar haqqında kinosayağı hekayəni nəql edir. albomda bir neçə köhnə film dialoqlarından istifadə olunub. intro: dokunmayarayaparsın, outro: dobro vecer. daha sonra tərəflər arasında müəllif hüquqları çəkişməsi böyüdükcə, albom bir çox platformdan dəfələrlə silindi və yenidən yükləndi. hayalet ıslığı türk hip hop tarixinin ən konseptual (hekayə əsaslı) albomlarından biri sayılır.

nəsib bəy yusifbəyli

1881-ci ildə rusiya imperiyasına məxsus yelizavetpol quberniyasında dünyaya gəlib. azərbaycan xalq cümhuriyyəti dövründə "maliyyə və xalq maarifi naziri", daha sonra isə "dini etiqad naziri" və ən sonda "baş nazir" vəzifəsinə layiq görülüb. 4. və 5. hökumət kabinetinin başçısı olmuşdur. 1917-ci ildə "türk ədəmi-mərkəziyyət firqəsi" nin əsasını qoyub. nəsib bəy, kimsənin nəinki dövlət büdcəsindən, heç əmlakından da sui-istifadə etməsinə yol verməmiş, edənlərə isə sərt münasibət göstərmişdir. krımda, bağçasaray şəhərində "tərcüman qəzeti" nin baş redaktoru ismayıl bəy qaspıralının qızı şəfiqə qaspıralı ilə tanış olur. nəsib bəy və nəriman nərimanov odessa universitetində təhsil alarkən hər ikisi şəfiqə xanıma qarşı hisslər bəsləyirlər və onlar duel etmək qərarına gəlirlər (təklifi edən nərimanov olur) duelin şərtlərinə görə ilk gülləni atan dueli təklif edən şəxs olmalıdır. sıra nəsib bəyə gəldikdə isə o, silahı yerə atıb nərimanova demişdir: "mən dost qanına, azərbaycanlı qanına əlimi bulamaram". elə məhz nəsib bəyin bu nitqinə görə şəfiqə xanım onu seçir. daha sonra isə ailə həyatı qururlar. bu evlilikdən onların 2 övladı dünyaya gəlir (niyazi, zöhrə). ancaq nəsib bəy daha sonra boşanmaq qərarına gəlir və mənşəcə kazan tatarlarından olan xanımla evlənir. nəsib bəyin ölümü son dərəcə sirli və faciəvi şəkildə olur. o, 1920-ci il may ayının 31-də (38 yaşında) kürdəmirdə sui-qəsd nəticəsində öldürülür.

fətəli xan xoyski

fətəli xan iskəndər oğlu xoyski. 1875-ci ildə şəki şəhərində anadan olub. əsli-nəsli güney (cənubi) azərbaycanın xoy şəhərindəndir. gəncə klassik gimnaziyasını, daha sonra isə moskva universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. axc dövründə (ilk) baş nazir, 1. ; 2. və 3. hökümətin başçısı kimi fəaliyyət göstərib. aprel işğalından sonra tiflisə yollanmış və burda erməni terrorçusu aram yerganian tərəfindən 1920-ci il iyun ayının 19-da sui-qəsd nəticəsində öldürülmüşdür. məzarı hal-hazırda gürcüstanın tiflis müsəlman qəbiristanlığındadır.

(baxma: insanlar ölər, fikirlər ölməz)