66 milyon illik bir tük, dinozavr nəcisi içində qalıb, bəzi quşların kütləvi yox olma hadisəsindən sağ qalmasının izahına kömək edə bilər

2016-cı ildə paleontoloq David DeMar Jr. Montananın şimal-şərqində qalıqlar axtararkən kiçik, sınmış bir fosilləşmiş dinozavr nəcisi parçası aşkar etdi. Daha yaxından baxdıqda, DeMar albalı böyüklüyündəki koprolitin içərisinə yerləşmiş kiçik, yaxşı qorunmuş bir lələk tapdığına görə şoka düşdü.

Vaşinqton Universitetinin Burk Təbiət Tarixi və Mədəniyyət Muzeyinin kolleksiya meneceri olan DeMar "New Scientist" jurnalından Christa Lesté-Lasserre-ə verdiyi müsahibədə, "Gördüklərimə inana bilmirdim" deyir.

İndi DeMar və onun həmkarları 66 milyon illik fosilləşmiş lələyi təhlil ediblər və bu, dinozavrlarla yanaşı yaşamış quşlar haqqında nadir bir məlumat verir. Sentyabrın 10-da "Current Biology" jurnalında dərc olunan tapıntıları, qeyri-quş dinozavrlarının hamısını məhv edən kütləvi yox olma hadisəsindən bəzi quşların niyə sağ qaldığını, digərlərinin isə niyə məhv olduğunu izah etməyə kömək edə bilər.

Alimlər fosilləşmiş nəcisi təhlil etmək üçün mikro-KT skanları və 3D səth skanları daxil olmaqla, invaziv olmayan və dağıdıcı olmayan üsullardan istifadə ediblər. Bu texnikalar, müasir qaqar və ya maygülüsünə bənzər, uçuş qabiliyyəti olmayan, qısa qanadlı su quşu olan hesperornitiformdan gəldiyi ehtimal edilən iki sümük fraqmentini üzə çıxarıb.

Hesperornitiformlar 66 milyon il əvvəl kütləvi yox olmaqdan sağ çıxan və nəticədə bu gün yaşayan bütün quşların əcdadı olan neornithes qrupuna aid idi. Lakin hesperornitiformlar quş ailəsi ağacının ayrı bir budağına aid idilər və dinozavrları məhv edən eyni kütləvi yox olma zamanı nəsilləri kəsildi.

Tədqiqatçıların Nanotyrannus və ya gənc Tyrannosaurus rex-dən gəldiyini düşündükləri koprolitdə həmçinin çoxsaylı lələklər və lələk fraqmentləri var idi. Bu, alimlərin koprolitdə belə incə lələkləri ilk dəfə tapmasıdır.