Tehranın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmail Bəqayi bazar ertəsi Oman və İran Hörmüz boğazının gələcək idarə olunması ilə bağlı danışıqları çərşənbə axşamı davam etdirməyə hazır olduqlarını bildirib. Sözçü bildirib ki, Omanın xarici işlər naziri İran rəsmiləri ilə görüşmək üçün Tehrana gedəcək. Sahilləri strateji su yolunu əhatə edən iki ölkə, boğulma nöqtəsini necə idarə etmək barədə danışıqlar aparmaq üçün həftələrlə danışıqlar aparır.
Boğazdan tranzit keçən gəmilər üçün rüsumların mümkün tətbiqi, eləcə də əraziyə giriş-çıxış üçün xüsusi marşrutlarla bağlı bəzi təfərrüatlar ortaya çıxıb. Maliyyə naziri Scott Bessent İrana və onun müttəfiqlərinə xəbərdarlıq edib ki, ABŞ münaqişədə dalana dirənmək ümidi ilə iqtisadi təzyiqi artırmaq strategiyasının bir hissəsi kimi İrana qarşı “iqtisadi D-Day” elan edəcək – bu termin ilk dəfə prezident Tramp tərəfindən keçən həftə istifadə edilib. İngilis Financial Times qəzetində yazan Bessent, tədbirlərin "düşmənə qarşı indiyə qədər edilən ən böyük maliyyə hücumu" olacağını söylədi. Dövlət katibi həmçinin İranın müttəfiqlərini Tehranla əlaqələri kəsməyə çağırıb və deyib ki, bu, onların “qlobal kapitala çıxışını dərinləşdirəcək, bazarlarına inamı gücləndirəcək və dünya iqtisadiyyatında istədikləri mövqeyə çatacaq”. Bessent bazar ertəsi günü yeni tədbirləri açıqlayacağı mətbuat konfransı keçirməyə hazırlaşır.
Aylarla davam edən hərbi təzyiqdən və müharibəyə son qoymaq üçün danışıqlarda uğursuz razılaşmadan sonra cənab Tramp son həftələrdə İrana iqtisadi təzyiq göstərmək strategiyasında dəyişiklik edilməsinə işarə etdi. İran prezidenti Məsud Pezeşkian iyun ayında ABŞ ilə imzalanmış anlaşma memorandumunu ölkənin “nə müharibə, nə də sülh” vəziyyətindən kənara çıxmasının ən yaxşı yolu kimi müdafiə edib. Bazar günü dövlət İRNA xəbər agentliyi tərəfindən dərc olunan çıxışında o, İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının üzvlərinin onun ləyaqət, hikmət və milli maraq kimi təsvir etdiyi şeylərə əsaslanaraq, razılaşmanın mümkün olan ən yaxşısı olduğuna inandıqlarını söylədi.
“Bu müqavilədə kapitulyasiyaya bərabər bir müddəa yoxdur”, - Pezeşkian bildirib. “Ali lider siyasəti müəyyən edir və biz də bu yolla gedəcəyik”. Anlaşma Memorandumu kimi tanınan saziş iyun ayında prezident Tramp tərəfindən imzalanıb. O, İranla müharibəni bitirmək və nüvə proqramı ilə bağlı razılığa gəlmək üçün iddialı 60 günlük müddət qoyub.
Bu dövr həftələrlə davam edən dayanıqlı irəliləyişlərdən və alovlanmalardan sonra keçən həftə başa çatdı, hər iki tərəf onu tərk etdiklərini bəyan etdi. Qlobal gəmiçilik üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən Hörmüz boğazının yenidən açılması məsələsində heç bir güzəşt əlaməti görünmür. İran şənbə günü ölkələri ABŞ-ın İslam Respublikasına qarşı apardığı "iqtisadi müharibədə" iştirak etməməkdən çəkindirərək, onların düşmən hesab ediləcəyini bildirib.
"Biz bütün ölkələrə bəyan edirik... ABŞ-ın apardığı iqtisadi müharibəyə qoşulmayın. Bizə qarşı iqtisadi məhdudiyyətlərin tətbiqində iştirak edən istənilən ölkə düşmən sayılır", - İranın ali milli təhlükəsizlik şurasının rəhbəri Möhsün Rezai dövlət televiziyası ilə çıxış edib. Əgər müvafiq ölkələr ABŞ-dan "uzaqlaşmaqdan" imtina edərlərsə, İran onların maraqlarına "zərər vuracaq", o əlavə edib.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
