Birləşmiş Ştatlar ordusu Pakistanda marafon sülh danışıqlarının razılaşdırılmadan başa çatmasından sonra Tehrana təzyiq göstərmək üçün son addımı bazar ertəsi günü bütün İran limanlarını blokadaya alacağını açıqlayıb. Bazar günü axşam yaydığı bəyanatda ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) bildirib ki, blokada aprelin 13-də Şərq vaxtı ilə səhər saat 10:00-dan etibarən “İran limanlarına daxil olan və çıxan bütün dəniz nəqliyyatına” şamil ediləcək. Buraya “İran limanlarına və sahilyanı ərazilərə daxil olan və ya çıxan bütün dövlətlərin gəmiləri”, o cümlədən Körfəz və Oman körfəzindəki gəmilər də daxildir.
Bununla belə, ABŞ qüvvələri “Hörmüz boğazından qeyri-İran limanlarına və bu limanlardan tranzit keçən gəmilərin naviqasiya azadlığına mane olmayacaq”, CENTCOM, prezident Donald Trampın bütün boğazı blokadaya almaq və İrana pul ödəyən gəmiləri təqib etməklə bağlı əvvəlki təhdidindən açıq şəkildə geri çəkildiyini bildirib. Lakin CENTCOM bunun yalnız İran limanlarına gedən və ya oradan gedən gəmiləri hədəf alacağını deyir. ABŞ xam neftinin qiyməti ABŞ-ın blokada təhlükəsindən sonra 8 faiz artaraq bir barel üçün 104,24 dollar olub. Beynəlxalq standart olan Brent markalı neft 7 faiz artaraq 102,29 dollar olub.
ABŞ və İsrail fevralın 28-də ölkəyə qarşı müharibəyə başladıqdan sonra İran qlobal enerji bazarı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən Hörmüz boğazı üzərində nəzarəti ələ keçirib. O vaxtdan su yolu ilə nəqliyyatın hərəkəti yavaşlayıb və dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən beşdə birini iflic edib. İran öz gəmilərini boğazdan keçirməyə davam edərək, digər ölkələrdən gəmilərin məhdud şəkildə keçməsinə icazə verib.
İran rəsmiləri döyüşlər bitdikdən sonra ödəniş sisteminin yaradılmasını müzakirə ediblər. İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Trampın blokada təhlükəsinə cavab olaraq verdiyi açıqlamada, yaxınlaşan hər hansı hərbi gəminin aprelin 22-dək qüvvədə olması nəzərdə tutulan ABŞ-İran atəşkəsi pozacağını və “ciddi şəkildə davranılacağını” bildirib. ABŞ-ın elan etdiyi blokadaya Pakistanın paytaxtı İslamabadda aparılan danışıqların uğursuzluğu səbəb olub və döyüşlərin yenidən baş verəcəyi ilə bağlı qorxular yaranıb.
İran rəsmiləri ABŞ tərəfini razılığa gələ bilməməkdə günahlandırdı, xarici işlər naziri Abbas Əraqçi isə anlaşma memorandumu “bir neçə santimetr aralıda” olanda ABŞ danışıqlarının “məqsəd dirəklərini” dəyişdiyini və səylərə mane olduğunu söylədi. Tehran Universitetinin dosenti Zöhrə Xarəzmi deyib ki, ABŞ iranlılara necə davranacaqlarını və ya “hansı gəmilərin keçəcəyini seçmək” üçün “diqtə etmək iqtidarında deyil”. Hollivud tərzi strategiyaları ilə onlar bu döyüş meydanında qalib gələ bilməzlər”.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
