Bakı, Azərbaycan, 4 noyabr. Azərbaycanda neft və qaz olmayan ÜDM-in proqnozlaşdırılan səviyyədə aşağı artımı dövlət büdcəsinin gəlirlərinə və maliyyə balansına təsir göstərə bilər və bu da neft olmayan ilkin kəsir-ÜDM nisbətini hədəfindən yuxarı qaldırmaq ehtimalı var.
Bu risk dövlət layihəsinə və 2027-ci il üçün konsolidasiya edilmiş büdcələrə müşayiət edən büdcə paketində əksini tapıb.
Sənədə qeyd edilir ki, neft və qaz olmayan ÜDM-in artımında mümkün dəyişikliklərin maliyyə göstəricilərinə təsiri əsasən iqtisadi fəaliyyətdə və vergi bazasında baş verən dəyişikliklərlə bağlıdır. Bu dəyişikliklər büdcə gəlirlərinin konsolidasiyasına, neftdən kənar ilkin kəsirlə neftdən kənar ÜDM nisbətinə, eləcə də büdcə balansının konsolidasiyasına ÜDM nisbətinə təsir göstərir.
İqtisadi artımla bağlı qeyri-müəyyənliklərin nəzərə alınması üçün əsas proqnozdan fərqlənən alternativ ssenarilər üzrə qiymətləndirmələr aparılıb. Xüsusilə, 2027-2030-cu illər üçün müxtəlif risk ssenariləri neft və qaz olmayan ÜDM-in artım sürətində 0,5, 1 və 2 faizlik müsbət və mənfi dəyişikliklərə əsaslanaraq əsas ssenariyə əsaslanaraq hazırlanıb.
Qiymətlərə görə, 2030-cu ildə ikinci və üçüncü pessimist ssenariyalar əsasında neftdən kənar ilkin kəsirlə neftdən kənar ÜDM nisbətinin müəyyən edilmiş 12%-lik müvəqqəti hədəfi müvafiq olaraq 0,2 və 2,1 faiz nöqtə ilə ötüb-baxacağı gözlənilir. Başqa sözlə, bu göstərici bu senarilərdə müvafiq olaraq 12,2% və 14,1%-ə qədər arta bilər.
Təqdim olunan proqnozlara görə, 2022-ci ildə qeyri-neft əsas kəsiri ilə qeyri-neft ÜDM nisbəti təxminən 22,8% təşkil edib. Bu göstərici 2023-cü ildə 22%-ə, 2024-cü ildə 20%-ə və 2025-ci ildə 18,5%-ə yaxındır. 2026-cı ildə təxminən 17,6%-ə endikdən sonra göstərici iqtisadi artım ssenarilərindən asılı olaraq 2027-ci ildən etibarən müxtəlif istiqamətlərdə hərəkət edəcəyi proqnozlaşdırılır.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
