Azərbaycan pomeqranatı növbəti böyük ixracı kimi qiymətləndirir

Azərbaycan 2025-ci ildə 48,2 milyon avro dəyərində nar və nar məhsulları ixrac edib ki, bu da meyvəni ölkənin ən sürətlə inkişaf edən qeyri-neft ixracatından birinə çevirib. Təxminən 23.000 hektar meyvə bağı hazırda Körfəz ölkələrindən tutmuş Asiyadakı bazarlara qədər 26 ölkəni təzə meyvə, şirə, konsentrat, şərab və toxum yağı ilə təmin edir. Bu, Azərbaycanı geniş miqyasda nar satan İran, Türkiyə və İspaniya kimi köklü ixracatçılara qarşı qoyur.

Azərbaycan Nar İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyasının sədri Fərhad Qaraşov Euronews-a bildirib ki, “Azərbaycan üçün nar xalqımızın mədəni irsinin ayrılmaz hissəsidir, 2000 ilə yaxın tarixə malikdir, bolluq, firavanlıq və firavanlıq rəmzidir”. Azərbaycan istehsalçıları əsas üstünlükləri kimi yerli sortların qarışığını, Aİ-yə uyğun fitosanitar standartları və Avropa və Körfəz bazarlarına yaxınlığı qeyd edirlər. Kür-Araz ovalığında və Göyçay rayonunda cəmləşən 200-dən çox sort becərilir.

Beynəlxalq miqyasda ən məşhuru nazik dərisi, yüksək şirəsi və şirin-turş dadı ilə seçilən Gülöyşədir. Digər çeşidlər, o cümlədən Valas, Şah Nar, Nazik Qabiq və Bala Mürsəl istehsalçıların xaricdə supermarket rəflərində seçilmək üçün istifadə etdiyi fərqli rənglər və ləzzətlər təklif edir. Təşkilatı 500-dən çox fermer və ixracatçını təmsil edən Qaraşov deyib: “Bu zəngin irs Azərbaycan narını beynəlxalq bazarlarda fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən biridir.

Təzə meyvə hələ də üstünlük təşkil edir, lakin şirə, konsentrat və yağ da daxil olmaqla emal olunmuş məhsullar istehsalçılara daha uzun satış mövsümü verir. Soyuducu anbarlar, emal zavodları və logistika infrastrukturu indi onlara alıcıları yalnız payız yığımı zamanı deyil, il boyu təmin etməyə imkan verir. Xarici alıcılar və böyük supermarket şəbəkələri daha sərt fitosanitar standartlar, ardıcıl meyvə ölçüləri və beynəlxalq qablaşdırma, kiçik sahibkarları yeni maliyyə alətləri və tərəfdaşlıqlara sövq edən tələblər tələb edirlər.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar İnnovasiyalar Mərkəzinin direktoru Anar Cəfərov Euronews-a bildirib ki, “Azərbaycanda kənd təsərrüfatı təkcə istehsal həcminin artırılmasına deyil, həm də yüksək əlavə dəyərli kənd təsərrüfatı məhsullarının brendləşdirilməsinə yönəlmiş yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub”. Özünün 332 hektar meyvə bağçasında fəaliyyət göstərən və ixrac bazarlarına konsentrat və qablaşdırılmış şirələr tədarük edən özəl şirə və içki şirkətinin “Az-Granata” şirkətinin əməliyyat direktoru Yusif Ləzgiyev bildirib ki, mayın sonu və iyunun əvvəllərində soyuq və yağışlı hava şəraitində nar ağaclarının ikinci dəfə çiçəklənməsinin qarşısının alınması nəticəsində məhsul xeyli azalıb. “Nar ağacları adətən mövsümdə üç dəfə çiçək açır.

Bu il bağlarımızdakı narlar iqlim dəyişikliyinə görə cəmi bir dəfə çiçək açıb və bu, məhsuldarlığın və məhsuldarlığın azalmasına səbəb olub”, - deyə L.Ləzgiyev Euronews-a bildirib. “Yağış mövcud çiçəkləri yuyub apardı”. O, bir çiçəkləmə dövründən məhsul itkisinin 15% -dən 20% -ə qədər olduğunu və gecə ilə gündüz arasında temperaturun dəyişməsinin də meyvə bağlarında xəstəliyin daha tez yayılmasına səbəb olduğunu söylədi. Bu il şərab istehsalı 2025-ci illə müqayisədə 30%-40% azalıb.