Azərbaycanın kapital bazarı mühüm transformasiyanın əlamətlərini göstərir. Bakı Fond Birjasında baş verən dəyişikliklər, elektron ticarət infrastrukturundan istifadənin artması və PAŞA Bankın uğurlu IPO-su ölkənin qiymətli kağızlar bazarına yeni təkan verib. PAŞA Bank təklifi minlərlə investoru cəlb etdi və Azərbaycanın kapital bazarlarında pərakəndə investorların, o cümlədən ABB kimi əvvəlki səhm təkliflərində iştirak etmiş çoxlu sayda fiziki şəxslərin artan iştirakını izlədi.
Bu genişlənən investor bazası təkcə fond bazarı üçün deyil, həm də ölkənin istiqraz bazarının inkişafı üçün getdikcə daha vacib ola bilər. Hazırda həyata keçirilən ən mühüm dəyişikliklərdən biri istiqraz bazarının təkrar seqmentinin planlaşdırılan avtomatlaşdırılmasıdır. Bu, texniki inkişaf kimi səslənə bilər, lakin onun investorlara potensial təsiri daha genişdir.
Ənənəvi olaraq, Azərbaycanda korporativ istiqraz almaq çox vaxt onun ödəmə müddətinə qədər saxlanması demək idi. İnvestor cəlbedici kupon, bəlkə də illik 15%-18% ala bilərdi, lakin aktiv təkrar bazar və ya hazır alıcı olmadıqda istiqrazı ödəmə müddətindən əvvəl satmaq çətin ola bilərdi. Daha inkişaf etmiş və avtomatlaşdırılmış təkrar bazar bu dinamikanı dəyişə bilər.
Tutaq ki, investor nominal dəyəri 1000 manat, illik kuponu 18% olan istiqraz alır. Ənənəvi yanaşmaya əsasən, investor sadəcə olaraq kupon ödənişlərini toplayaraq emitentin 1000 manatlıq əsas borcunu ödəmə müddəti bitdikdən sonra qaytarmasını gözləyəcək. Fəaliyyət göstərən təkrar bazarla, investor potensial olaraq istiqrazı ödəmə müddətindən əvvəl sata bilər.
Başqa bir investor 1100 manat ödəməyə razı olarsa, ilkin investor artıq qazandığı kupon gəlirinə əlavə olaraq 100 manatlıq kapital qazancı əldə edə bilər. Burada vacib söz “potensialdır”. Avtomatlaşdırma istiqrazın hər zaman istənilən qiymətə satıla biləcəyinə zəmanət vermir. Bu, ticarəti asanlaşdırır, lakin likvidlik yenə də alıcıların və satıcıların mövcudluğundan asılıdır.
Bu fərq Azərbaycan üçün həlledici olacaq. Həqiqi likvid bazar təkcə elektron platforma deyil, həm də böyük investor bazası, aktiv brokerlər, kifayət qədər ticarət həcmi və nəhayət, davamlı alış-satış maraqlarını təmin edə bilən market-meykerlər tələb edir. Bu şərtlər inkişaf edərsə, istiqrazlar bank depozitlərinə daha güclü alternativ ola bilər.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
