Avqustun 21-də Bakıda Bakı Təşəbbüs Qrupunun təşkilatçılığı ilə “Belçikanın müstəmləkə ədalətsizliyi və reparasiyaya aparan 101 illik yol” adlı beynəlxalq konfrans keçiriləcək. BIG-in məlumatına görə, tədbirdə Belçikanın neokolonial təsirini saxladığı iddia edilən Konqo Demokratik Respublikası (DRC), Ruanda və Burundi də daxil olmaqla, keçmiş Belçika müstəmləkələrinin rəsmiləri, həmçinin Mərakeş, Cənubi Afrika və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının nümayəndələri bir araya gələcək. Qonaqlar arasında Konqo Demokratik Respublikasının Ombudsmanı, Konqo Parlamentinin üzvləri, Ruandanın Türkiyədəki səfiri və diplomatları, BMT ekspertləri olacaq.
Konfransda həmçinin beynəlxalq hüquq, tarixi ədalət və təzminat üzrə ixtisaslaşmış ekspertlər, tədqiqatçılar və insan hüquqları müdafiəçiləri bir araya gələcək. İştirakçılar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının, o cümlədən BMT İnsan Hüquqları Şurasının gündəmində olan Belçikanın rəsmi üzr istəməsi və müstəmləkəçilik dövründə DRC, Ruanda və Burundi xalqlarına qarşı törədilmiş cinayətlərə görə təzminat təmin etməsi məsələsinin irəli sürülməsi səylərini müzakirə edəcəklər. Konfrans həmçinin Belçikanın müstəmləkə arxivlərinə tam və məhdudiyyətsiz girişin təmin edilməsinə, beynəlxalq mütəxəssislərlə yanaşı keçmiş müstəmləkə ərazilərindən olan mütəxəssislərin də cəlb edilməsinə, insan qalıqlarının və digər tarixi materialların mənşə ölkələrinə qaytarılmasına diqqət yetirəcək.
BMT Baş Assambleyasının 60/147 saylı Qətnaməsi qurbanların hüquqi müdafiə vasitələri və təzminat hüquqlarına dair prinsipləri müəyyən edir. O, təzminat formaları kimi restitusiya, kompensasiya, reabilitasiya, məmnuniyyət, o cümlədən mənəvi tanınma və rəsmi üzrxahlıq və təkrarlanmama zəmanətlərini müəyyən edir. Qeyd olunub ki, Belçika hələ də bu öhdəlikləri yerinə yetirməyib.
Qrup bildirir ki, Belçika müstəmləkəçilik dövründə DRC, Ruanda və Burundidə törədilən cinayətlərə görə rəsmi dövlət üzr istəməyib, bunun əvəzinə rəsmilər “dərin təəssüf” ifadə ediblər ki, bu da hüquqi öhdəlik yaratmır. 84.000 mədəni irs artefaktının inventarlaşdırıldığı bildirilsə də, Belçika tərəfindən repatriasiya prosesinin onilliklər ərzində təxirə salındığı iddia edilir. İnventar məlumatları ictimaiyyət üçün əlçatmaz olaraq qalır, lakin ikitərəfli bərpa müqavilələri hələ imzalanmayıb.
DRC, Ruanda və Burundidən olan mütəxəssislərin də Belçikanın müstəmləkə dövrünə aid arxiv və sənədlərinə hələ tam çıxışı olmadığı bildirilir. Təşkilatçıların istinad etdiyi ekspertlər vəziyyəti Belçikanın tarixi məsuliyyətini şəffaf şəkildə araşdırmaması kimi qiymətləndirirlər. İndi sizə xəbərlərlə xidmət etmək üçün buradayıq.
Çox xərc çəkmir, amma diqqətinizə dəyər. Açıq, müstəqil, keyfiyyətli jurnalistikanı dəstəkləməyi seçin və aylıq abunə olun. Onlayn qəzetimizə abunə olmaqla siz bütün xəbərlərə, təhlillərə və daha çox şeylərə tam rəqəmsal giriş əldə edə bilərsiniz.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
