Kağız üzərində Casey Harrell ilə müsahibəm digərlərindən fərqlənmir.
Mən suallar verirəm, o cavablandırır. O, mənə iqlim fəalı kimi keçmişindən, Cənub köklərindən və məktəbəqədər yaşda olarkən geyinib-keçinməyi və evin içində nərildəməyi sevən qızından danışır. Harrell deyir: “Qızım gəpard kostyumunda inanılmaz dərəcədə şirin idi”.
Transkript söhbətimizin hekayəsini izah edir. Lakin sətirlərin arasında tamamilə fərqli bir hekayə — Harrellin sözlərinin haradan gəldiyi hekayəsi gizlənib.
Harrell danışmaq qabiliyyətini 40 yaşlarının əvvəlində, təxminən altı il əvvəl itirməyə başladı. O, mənimlə sözlərini birbaşa düşüncələrindən deşifrə edə bilən beyin implantı vasitəsilə danışdı. Beyin-kompüter interfeysi adlanan bu cihaz eksperimental xarakter daşıyır. Lakin o, Harrellin həyatını dəyişib. Və tezliklə başqalarının da həyatını dəyişə bilər. Hesablama gücü və süni intellektdəki irəliləyişlər, xəstələrin təcrübəsindən əldə edilən dərslər və neyrotexnologiya şirkətlərinin investisiyaları artıq danışa bilməyən insanlar üçün beyin-kompüter interfeysləri sahəsində real irəliləyişlər əldə etməyə başlayıb. Başqa sözlə, Harrellin yeni səsi gələcəkdə o qədər də unikal olmaya bilər.
Ann Arbordakı Miçiqan Universitetində neyrocərrah və biotibbi mühəndis olan və bu yaxınlarda bir qadının beyninə yeni növ nitq interfeysi implantasiya edən Matthew Willsey deyir: “Hazırda bu sahədə böyük bir həyəcan və ümid var”. Willsey bildirir ki, illərlə alimlər nitqi deşifrə etmək cəhdlərinin uğurlu olub-olmayacağını bilmirdilər; indi isə bir sıra tədqiqat nəticələri birmənalı şəkildə “bəli” deyir. “Onlar düşünürlər: ‘Vay, bu, insanların əziyyət çəkdiyi real problemi həll edən, həqiqətən istifadə edilə bilən bir texnologiyadır.’”
Harrell amiotrofik lateral skleroz (ALS) xəstəliyindən əziyyət çəkir. ABŞ-da təxminən 35 000 insana təsir etdiyi təxmin edilən bu proqressiv neyrodegenerativ xəstəlik, beyin və onurğa beynində əzələləri idarə edən sinir hüceyrələrini məhv edir. Harrellin beyni ilə bədəni arasındakı sinir əlaqələri zəifləməyə başladıqca, o, tədricən əzələlərini hərəkət etdirmək qabiliyyətini itirdi və çarpayıya və ya əlil arabasına məhkum oldu. Həmin kəsilmiş siqnalların bəziləri onun boğaz və ağız əzələlərini, yəni danışmasına imkan verən əzələləri idarə edirdi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
