Gənc Yosemite quru qurbağaları qışı sağ-salamat keçirir, lakin ölümcül göbələk xəstəliyi ilə üzləşirlər

Qurbağanın qış sığınacağı bioloji təhlükə mənbəyi ola bilər.

Tədqiqatçıların sentyabrın 23-də "Functional Ecology" jurnalında bildirdiyinə görə, bəzi gənc Yosemit qurbağaları ilk qış yuxusundan sonra ölümcül xitrid göbələyi olan Batrachochytrium dendrobatidis (Bd) ilə yoluxmuş halda yerin altından çıxırlar. Göbələk adətən su vasitəsilə yayılsada, bu tapıntı qurbağaların qarın altında, yuvalarda sərt qış keçirdikləri dövrün gözlənilməz dərəcədə riskli olduğunu göstərir.

Bd amfibiya populyasiyalarına ağır zərbə vurub. Göbələk amfibiyaların dərisinə hücum edərək elektrolitlərin və mayelərin bədənə daxil olmasının qarşısını alır və çox vaxt ürək çatışmazlığına səbəb olur. 2019-cu ilin hesablamalarına görə, qurbağaların ölümünə səbəb ola bilən bu infeksiyalar ən azı 500 növün azalmasına və 90 növün mümkün kəsilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.

Bu xəstəlik Yosemit qurbağalarının (Anaxyrus canorus) ABŞ-ın Nəsli Kəsilməkdə Olan Növlər Aktına əsasən təhlükə altında olan növlər siyahısına daxil edilməsinin səbəblərindən biridir. Bu qurbağalar Kaliforniyanın Sierra Nevada dağlarında yaşayırlar və vaxtlarının çox hissəsini quru ərazidə keçirirlər. Yetkin fərdlər dayaz su hövzələrində çoxalırlar. Lakin yüksək dağlıq ərazidə yaşamaq həm də o deməkdir ki, onlar ilin təxminən yarısını sürünənlər və amfibiyalar üçün qış yuxusuna bənzər bir vəziyyət olan brumasiya dövründə yerin altında keçirirlər.

UCLA-nın ekoloqu Devid Daversanın sözlərinə görə, su sevən bir göbələyin qurbağalar uzun və soyuq qışı yerin altında keçirdikdən sonra belə necə sağ qalması bir sirrdir. "Bu, su vasitəsilə yayılan bir patogendir; bu necə baş verir?"

Bunu öyrənmək üçün Daversa və həmkarları Yosemit Milli Parkına yola düşüblər. Komanda hər yaşda olan Yosemit qurbağalarını — o cümlədən ən gənc qurbağaları həm yuvalarına girməzdən əvvəl, həm də çıxdıqdan sonra — tutub və Bd testləri üçün onların dərisindən yaxma götürüblər.