Hündür sahil sekvoyaları yanğına, göbələyə və çürüməyə qarşı davamlılıqları ilə tanınır və əsrlər boyu yaşaya bilirlər. Lakin bu qədim ağaclar indi nisbətən yeni bir düşmənə qarşı həssas ola bilər: istilik dalğaları.
Sentyabrın 22-də "Journal of Geophysical Research: Biogeosciences" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, temperatur yüksəldikcə bu ikonik ağaclarda fotosintez prosesi yavaşlayır. Laboratoriya təcrübələri göstərir ki, temperatur 30°C-dən 40°C-yə yüksəldikdə, ağacın iynəyarpaqlarında günəş işığı ilə qidalanma prosesinin sürəti təxminən yarıya enir.
Kaliforniya Universitetinin (Davis) ekofizioloqu Lili Klaynekin sözlərinə görə, belə bir dəyişiklik adətən "ciddi stress səviyyəsini" göstərir. Bu həssaslıq, iqlim dəyişikliyinə qarşı bir qalxan rolunu oynayan və Kaliforniyanın ən böyük karbon anbarlarından biri olan ağacların məhvinə səbəb ola bilər.
Sahil sekvoyaları (Sequoia sempervirens) yalnız mərkəzi Kaliforniyadan cənubi Oreqona qədər uzanan, temperaturun mülayim və dumanın bol olduğu dar bir sahil zolağında yaşayırlar. Lakin son vaxtlar baş verən istilik dalğaları onların yayıldığı ərazilərin bəzi hissələrində temperaturu 40°C-dən yuxarı qaldırıb.
İstilik dalğalarının fotosintezə təsiri digər ağac növlərində də öyrənilib və bəziləri bu vəziyyətə daha yaxşı uyğunlaşa bilib. Missuladakı Montana Universitetinin ekofizioloqu Troy Maqni bildirir ki, bu, sahil sekvoyalarının istiliyə necə reaksiya verdiyini araşdıran ilk tədqiqatdır.
2022-ci ilin iyulundan 2024-cü ilin oktyabrına qədər Klaynek, Maqni və həmkarları Kaliforniyanın Mendosino qraflığındakı sekvoyaların iynəyarpaqlarının fəaliyyətini dəfələrlə ölçüblər. Həmin dövrə iki istilik dalğası düşüb.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
