İran bazar ertəsi bildirib ki, Vaşinqtonun bir ayda öz ərazisinə ilk zərbələrinə cavab olaraq İordaniyadakı ABŞ hərbi mövqelərinə zərbələr endirib və bu, altı aydır davam edən müharibədə yeni alovlanıb. Tehranın güclü İnqilab Keşikçiləri Korpusu Vaşinqtonla müttəfiq olan İordaniyada ABŞ-ın iki hərbi hava bazasını ballistik raketlərlə vurduqlarını və bunun “ağır ziyana” səbəb olduğunu bildirib. İordaniya ordusu İranın bəyanatından qısa müddət sonra mənşəyini açıqlamadan səkkiz raketi ələ keçirdiyini bildirib. Zərbələr ABŞ-ın bazar günü Hörmüz boğazında kiçik bir ada olan Laraka İranın raket sistemlərinə hücum etdiyini açıqlamasından sonra edilib.
Vaşinqton bildirib ki, onun hücumları İranın strateji su yolundakı partlayıcı maddələrin təmizlənməsini başa çatdırdığını elan etməsindən bir neçə gün sonra boğaza daha çox dəniz minası atmasının qarşısını almaq məqsədi daşıyır. "ABŞ qüvvələri Hörmüz boğazında qaçılmaz təhlükə yaradan SEPAH (İran İnqilabı Keşikçiləri) minaatan qüvvələrinə qarşı məhdud, dəqiq tədbirlər görüb", - ABŞ Mərkəzi Komandanlığı X-də yazıb. Mühafizəçilər ABŞ-ın zərbələrinin "itkilərlə" nəticələndiyini və onların sonradan ABŞ-ın qressiv qüvvələrinə qarşı hücumu olduğunu bildirib. Atışma ABŞ-İran müharibəsinin altı ayı tamamlamasından az sonra və hərbi əməliyyatların səngidiyi bir vaxtda baş verib.
Son həftələrdə ABŞ Prezidenti Donald Tramp və onun administrasiyası ilkin olaraq qısamüddətli olması planlaşdırılan, lakin sonu görünməyən aylara qədər uzanan hərbi kampaniyaya son qoymaq üçün güclü daxili və beynəlxalq təzyiqlər fonunda İrana hərbi zərbələr yerinə “iqtisadi müharibəyə” üstünlük verdi. Tehran fevralın 28-də ABŞ və İsrailin müharibənin açılış mərmisinə başlamazdan əvvəl dünya neftinin 20%-nin keçdiyi strateji dəniz zolağı olan Hörmüz boğazını faktiki olaraq bağlayıb. ABŞ Mərkəzi Komandanlığının sözçüsü, Hərbi Dəniz Qüvvələrinin kapitanı Tim Hawkins, "Keçən həftə CENTCOM boğazın beynəlxalq gəmiçilik marşrutlarından dəniz minalarının təmizlənməsini başa çatdırdı" dedi.
"ABŞ qüvvələri ərazini yaxından izləyir və bu vacib su yolu ilə ticarətin sərbəst axınını qorumağa hazırdır" dedi. Pakistan və Qətər də daxil olmaqla vasitəçilərin rəhbərlik etdiyi diplomatik səylər aylardır müharibəyə son qoymağa çalışıb. Apreldə atəşkəs razılaşdırılsa da, iyunda yekun sülh sazişinə dair anlaşma memorandumu imzalansa da, heç bir razılaşma əldə olunmayıb və bundan sonra Vaşinqton Tehrana qarşı “iqtisadi müharibə” elan edib.
ABŞ-ın İran limanlarına qarşı hərbi dəniz qüvvələrinin əks blokadası yerli istehsal çatışmazlığı zamanı İranda benzin tədarükünü sıxışdırır, çünki ABŞ təzyiqi gücləndirir. Aprel atəşkəsi ən şiddətli döyüşlərə son qoydu, lakin əsasən Hörmüz boğazı ətrafında ara-sıra hücumlar yekun sülh sazişinin perspektivlərini zəiflətdi. ABŞ ordusunun bildirdiyinə görə, bazar günündən əvvəl ABŞ-ın İrana sonuncu zərbəsi iyulun 29-da regionda “ABŞ qüvvələrinə qəfil hücum cəhdinə” cavab verib.
İyulun əvvəlində CENTCOM 13 gecə dalbadal İrana hücum etdi. Müharibə boyu İran ABŞ-ın Körfəz bölgəsindəki obyektlərinə və müttəfiqlərinə zərbələr endirərək, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn, Küveyt və Omandakı hədəfləri vuraraq, daha geniş bölgəni münaqişəyə sürükləyib. Tehranın strateji su yolunu bağlaması logistika və təchizat zəncirində böhranlar, qiymət artımları və gübrə və enerji çatışmazlığı şəklində bütün dünyada əhəmiyyətli iqtisadi ağrılara səbəb olub.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
