İsrail Türkiyə qoşunlarının yerləşməsini əngəlləmək üçün Suriya hava bazasına hücum etdi

DƏMƏŞK, Suriya - İsrail çərşənbə axşamı səhər saatlarında Suriyanın şimal-qərbindəki hava bazasına zərbələr endirib və bunun məqsədinin türk hərbçilərinin orada yerləşdirilməsinə mane olmaq olduğunu bildirib. Suriya hökuməti ilə sıx əlaqələri olan və Suriya ordusuna yardım edən Türkiyənin İsraillə münasibətləri gərgindir. Rəqib ölkələr qonşu Suriyada bir-birlərinin təsirini cilovlamağa çalışıblar.

Dövlət televiziyası bildirib ki, İdlibin şimal-qərbindəki Əbu Duhur aviabazasının uçuş-enmə zolağına səkkiz zərbə endirilib, dağıntılar olub, lakin itki yoxdur. Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şibani Dəməşqdə jurnalistlərə verdiyi açıqlamada Suriyanın "İsrail təcavüzünü" pislədiyini bildirib və əlavə edib ki, zərbələr "əsassız təxribat, Suriyanın suverenliyinin pozulması, regional və qlobal sabitliyə birbaşa təhdiddir". İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun ofisi bəyanatda bildirib ki, İsrail bazaya hücum edib, çünki Suriya türk qoşunlarının orada yerləşdirilməsinə icazə verərək, “təhlükəsizlik məsələlərində razılaşdırılmış status-kvonu” pozmaq ərəfəsində idi. “İsrail dəfələrlə Suriyaya xəbərdarlıq edib ki, belə bir yerləşdirmə İsrailin təhlükəsizliyinə təhdid yaradacaq.

Suriya bu xəbərdarlıqlara məhəl qoymamağı seçdi”, - bəyanatda deyilir. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi verdiyi açıqlamada hücumu pisləyib və “Beynəlxalq ictimaiyyəti İsrailin Suriyaya qarşı artan təcavüzünə son qoymaq və beynəlxalq hüquqa məhəl qoymayan bu hərəkətlərinə görə məsuliyyəti təmin etmək üçün daha qətiyyətli mövqe tutmağa” çağırıb. Rəsədxana əlavə edib ki, Suriya hökumətinin əsas himayədarı olan Türkiyə Suriyada yarım milyona yaxın insanın ölümünə səbəb olan münaqişə zamanı illərdir fəaliyyət göstərməyən hava bazasını bərpa edir.

ABŞ-ın Türkiyədəki səfiri və Suriyadakı xüsusi elçisi Tom Barak X-də yazıb ki, Vaşinqton “İsrailin Əbu Duhur aviabazasına təsdiqlənmiş hava hücumlarının” “regional sabitliyi inkişaf etdirməyən lazımsız eskalasiya” təşkil etməsindən dərin narahatdır. Barak deyib ki, Suriyanın müvəqqəti prezidenti Əhməd əl-Şaraa hökuməti nə “yırtıcı bir mövqe qəbul edib, nə də etibarlı qüvvələr saxlamayıb”, lakin dəfələrlə İsraillə gərginliyin azaldılmasına üstünlük verdiyini bildirib. Barak əlavə edib ki, Birləşmiş Ştatlar keçmişdə diplomatiyanı təşviq etmək üçün müzakirələrə ev sahibliyi edib və bundan sonra da ev sahibliyi etməyə davam edəcək. Qətər, Misir və Səudiyyə Ərəbistanı da daxil olmaqla regional ölkələr də zərbələri pisləyən bəyanatlar verib.

2024-cü ilin dekabrında Bəşər Əsəd hökumətinin devrilməsindən sonra üsyançılar Dəməşqdə onun hakimiyyət kürsüsünə yürüş etdikdən sonra Suriya ilə bağlı İsrail və Türkiyə arasında gərginlik artmaqdadır. İsrail Əsədin devrilməsindən sonra Suriya ətrafında yüzlərlə hava hücumu həyata keçirib, əsasən Suriya ordusunun varlıqlarını varislərinin əlindən saxlamaq üçün məhv edib. İsrail hərbçiləri Suriyanın cənubunda BMT-nin patrul etdiyi bufer zonasına da nəzarəti ələ keçirib və bu bölgəni işğal etməkdə davam edir.

İsrailin pilotsuz təyyarələri keçən il Dəməşqin cənub ətrafına endirdiyi zərbələr nəticəsində səkkiz əsgər həlak olmuş, digərləri isə yaralanmışdı. Dəməşqin yeni hakimiyyət orqanları İsraillə münaqişə istəmədiklərini bildiriblər, lakin İsrail keçmiş islamçı qiyamçıların rəhbərlik etdiyi hökumətə şübhə ilə yanaşır. ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə İsrail və Suriya arasında təhlükəsizlik razılaşmasına nail olmaq məqsədi daşıyan danışıqlar bir ildən artıqdır ki, davam edir, lakin bu günə qədər bir razılaşma əldə olunmayıb.