Bu il Azərbaycanın tanınmış dirijoru və bəstəkarı Niyazi Tağızadə-Hacıbəyovun anadan olmasının 114-cü ildönümü tamam olur. Onun adı Azərbaycan peşəkar dirijorluq məktəbinin inkişafından ayrılmaz hala gəldi. 1912-ci il avqustun 20-də Tiflisdə anadan olan Niyazi musiqinin gündəlik həyatın bir parçası olduğu ailədə böyüyüb.
Onun ilk illərində atası, bəstəkar Zülfüqar Hacıbəyovun və əmisi, böyük bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin böyük təsiri olmuşdur. Niyazinin uşaqlığı musiqi haqqında melodiyalar, ifa və söhbətlərlə əhatə olunmuş, sonralar Azərbaycan musiqisini bütün dünyada böyük səhnələrə daşıyacaq karyera üçün zəmin yaratmışdır. Musiqi təhsili Moskva və Leninqradda davam etməmişdən əvvəl Bakıda başlayıb.
Niyazi kiçik yaşlarından dirijorluğa xüsusi maraq göstərib. O, Azərbaycan musiqisinin ənənələrini Avropa simfonik ənənəsinin nizam-intizamı və miqyası ilə birləşdirərək tədricən özünəməxsus üslub yaratdı. Onun yaradıcılığında mühüm məqamlardan biri 1938-ci ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan incəsənəti günlərinə təsadüf edir.
Niyazi Üzeyir Hacıbəylinin “Koroğlu” və Müslüm Maqomayevin “Nərgiz” tamaşalarına dirijorluq etmişdir ki, bu da onun öz nəslinin aparıcı dirijorlarından biri kimi nüfuzunun bərqərar olmasına kömək etmişdir. Onilliklər ərzində Niyazi Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri ilə sıx bağlı olub. Onun rəhbərliyi ilə orkestr Azərbaycan və beynəlxalq bəstəkarların əsərlərini ifa edib və ölkənin tanınmış xanəndələrini, o cümlədən Bülbül, Rəşid Behbudov, Müslüm Maqomayev və Lütfiyar İmanovu müşayiət edib.
Amma Niyazinin irsi dirijorun podiumundan çox-çox kənara çıxır. O, həm də əsərləri Azərbaycanın musiqi irsində mühüm yer tutan bəstəkar idi. Onun “Xosrov və Şirin” operası, “Çitra” baleti və hər şeydən əvvəl “Rast” simfonik muğamı onun Azərbaycan muğamının dərin köklərini simfonik orkestrin imkanları ilə bir araya gətirmək bacarığını nümayiş etdirmişdir.
“Rast” simfonik muğamı Niyazinin ən məşhur əsərlərindən biri olaraq qalır. Burada Azərbaycan muğamının ənənəvi sədaları geniş orkestr xarakteri alır, eyni zamanda milli mədəniyyətə kök salmış və Azərbaycandan kənarda da tamaşaçılar üçün əlçatan olan musiqi yaradır. Niyazi də hesab edirdi ki, musiqi konsert salonlarından kənarda insanlara çatmalıdır.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
