Nəhayət, həqiqi mavi gül mövcuddur

Bu inkişaf poeziyanı əbədi olaraq dəyişə bilər. Qızılgüllər qırmızıdır və indi onlar həm də mavidir.

Əsl mavi qızılgüllərin bir vaxtlar qeyri-mümkün olduğu düşünülürdü. Qızılgüllər qırmızı və sarı piqmentlər yarada bilir, lakin mavi piqmentlər hazırlamaq üçün lazım olan fermentə malik deyillər. Heç olmasa 2004-cü ilə qədər belə idi; həmin il Yaponiyanın Kioto şəhərindəki Suntory Qlobal İnnovasiya Mərkəzinin tədqiqatçıları mavi piqmentlər istehsal etmək üçün qızılgülü genetik cəhətdən dəyişdirdilər. Komanda delfinidin adlı mavi piqment istehsal edə bilən ferment üçün geni daxil etdi. Lakin həmin qızılgüllər bənövşəyi rəngdə idi, bu da çiçəkləri mavi etmək üçün təkcə mavi piqmentin kifayət etmədiyini göstərirdi.

İrislər kimi təbii mavi çiçəklər delfinidin kimi mavi piqmentlər yaradır. Lakin onların mavi rəng tonunu yaratmaq üçün flavone C-qlikozidləri adlanan demək olar ki, rəngsiz "ko-piqment" molekullarına da ehtiyacı var. Bu köməkçi molekullar piqmentləri sabitləşdirir və onların daha tünd mavi görünməsini təmin edir. Qızılgüllərdə də bu ko-piqmentləri yaratmaq üçün lazım olan genlər çatışmır.

Bu dəfə Suntory tədqiqatçıları digər mavi çiçək növlərindən dörd geni açıq çəhrayı rəngli qızılgülə daxil etdilər. Kenterberi zəngçiçəyindən (Campanula medium) götürülmüş bir gen mühəndislik yolu ilə yaradılmış qızılgüllərə çoxsaylı mavi piqmentlər istehsal etməyə imkan verdi. "Wishbone" çiçəklərindən (Torenia x hybrida) iki gen və salxım gentiondan (Gentiana triflora) bir gen rəngsiz köməkçi molekulları istehsal edən fermentlər yaratdı. Şirkətin avqustun 25-də Kiotoda keçirilən 32-ci Beynəlxalq Bağçılıq Konqresində elan etdiyinə görə, mavi malvidin piqmentinin izoorientin adlı köməkçi ilə birləşməsi yalnız delfinidin istehsal edən qızılgüllərdən daha mavi çiçəklər yaratdı. Tədqiqatçılar ləçəklərdə ko-piqmentlərin səviyyəsi nə qədər yüksək olarsa, çiçəklərin bir o qədər mavi olduğunu aşkar etdilər.

Ko-piqmentlər istehsal edən qızılgüllər çiçək rəngi cədvəlinə əsasən bənövşəyi-mavi kimi qiymətləndirilir. Qızılgül kolları Yaponiyadakı istixana sınaqlarında yeddi il, Kolumbiyadakı sahələrdə isə üç il ərzində mavi çiçəklər verməyə davam edib. Bu nailiyyət çox xoşdur. Komanda rəng tonunu daha da yaxşılaşdırmağa ümid edir.