Nəhayət Tyrannosaurus Rex‑in bədən temperaturunu bildik

Dinozavrların istiqanlı, yoxsa soyuqqanlı olması illərdir müzakirə mövzusudur. Elmi konsensus qəti şəkildə istiqanlılıq istiqamətinə dəyişsə də, onların qanının nə dərəcədə isti olması bir sirr olaraq qalırdı. Lakin indi Kaliforniya Universiteti, Los-Ancelesdən olan geobioloqların rəhbərlik etdiyi bir qrup tədqiqatçı, yalnız dişindən istifadə edərək Tyrannosaurus rex-in daxili bədən temperaturunu müəyyən edib.

T. rex dişlərini tapmaq elə də asan deyil, lakin komanda sınaq üçün 90 faiz daha az nümunə materialından istifadə edən bir texnika ilə hazırlaşmışdı. Beləliklə, Los-Anceles qraflığının Təbiət Tarixi Muzeyindən olan Tomas adlı T. rex elmin naminə dişlərindən birini səxavətlə bağışladı.

Tədqiqatçılar dişdən miniatür miqdarda mina və dentin qazıb çıxardılar və kütlə spektrometriyası vasitəsilə kimyəvi analiz üçün göndərdilər. Diş materialındakı karbon və oksigen izotopları arasındakı bağların sayını (istiqanlı heyvanlar üçün daha az, soyuqqanlı heyvanlar üçün daha çox) müəyyən etməklə, komanda Tomas və digər T. rex-lər üçün bədən temperaturu diapazonunu dəqiqləşdirə bildi.

Tədqiqatı ətraflı izah edən araşdırmanın həmmüəllifi, UCLA-dan Robert İql deyib: "Bundan əvvəl heç kim belə bir temperatur ölçməsi apara bilməmişdi. Biz T. rex-in temperaturunun 36 dərəcə Selsi (97 Farenheyt) olduğunu, yəni insanlarınkı ilə təxminən eyni olduğunu aşkar etdik. Bu temperatur mənim təxmin etdiyimə yaxındır — sürünənlərdən və ya tənbəl heyvan kimi yavaş məməlilərdən yüksək, lakin quşlardan aşağıdır."

Daha çox oxuyun: "Yetkin bir Tyrannosaurus rex-in nə qədər sürətlə yeridiyi budur"

Soyuqqanlı sürünənlər adətən bədən temperaturlarını davranış yolu ilə (məsələn, günəşdə qızınmaqla) tənzimləyirlər və təxminən 82-86 dərəcə Farenheyt temperaturda fəaliyyət göstərirlər (həmçinin hava soyuq olanda ləngiyirlər). Qeyri-quş dinozavrları (quşlar) 104-109 dərəcə Farenheyt ilə daha yüksək temperaturda yaşayırlar.