Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) avqustun 31-dən sentyabrın 1-dək Bişkekdə keçiriləcək və təşkilatın 25 illiyinə həsr olunmuş sammiti Azərbaycanın ŞƏT-in Avrasiya gündəliyində rolunun nəzərəçarpacaq dərəcədə güclənməsi fonunda keçirilir. Azərbaycan on ildən artıqdır ki, ŞƏT ilə qarşılıqlı fəaliyyət göstərir. Ölkə 2015-ci ildə dialoq üzrə tərəfdaş statusu alıb, müvafiq memorandum isə 2016-cı ildə Pekində imzalanıb.
Ancaq son iki il ərzində bu qarşılıqlı əlaqənin xarakteri nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişdi. 2024-cü ilin iyulunda Bakı rəsmi olaraq müşahidəçi statusu almaq üçün müraciət edib, 2025-ci ilin sentyabrında isə ŞƏT əvvəlki müşahidəçi və dialoq tərəfdaşı formatlarını ləğv edərək vahid “ŞƏT tərəfdaşı” statusunun tətbiqi barədə qərar qəbul edib. Yeni statuslar sisteminə keçid hələ də hüquqi prosedurların tamamlanmasını tələb edir, lakin prosesin özü göstərir ki, Azərbaycanın təşkilatla qarşılıqlı əlaqəsi tədricən formal tərəfdaşlıq çərçivəsindən kənara çıxır.
Bu, siyasi təmsilçilik səviyyəsində də özünü göstərir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 2024-cü ildə Astanada və 2025-ci ildə Tianjində keçirilən “ŞƏT Plus” görüşlərində iştirak edib. Tyantszin sammitində prezident Azərbaycanın təşkilatın əsas üzvlərindən biri olan Çin ilə münasibətlərini daha geniş regional əməkdaşlığın təməli kimi dəyərləndirib.
Biz beynəlxalq və regional sülhün və təhlükəsizliyin qorunmasına töhfə veririk, irimiqyaslı iqtisadi, nəqliyyat və enerji layihələri həyata keçiririk”, - deyən Prezident İlham Əliyev Çinin bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib.Azərbaycan Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatına görə, 2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi illik müqayisədə 30,2% artaraq 4 milyard 874 milyon dollara çatıb.
Azərbaycanın Çinə ixracı 4,3 dəfə artaraq 84,4 milyon dollar, idxalı isə 4,790 milyard dollar təşkil edib. Beləliklə, Çin istiqaməti artıq Bakı üçün ciddi iqtisadi çəkiyə malikdir. Amma Azərbaycanla ŞƏT arasında yaxınlaşmanın əsas məqamı təkcə ticarətlə məhdudlaşmır.
Nəqliyyat əlaqəsi getdikcə daha çox əhəmiyyət kəsb edir. Biz bu istiqamətdə əsaslı praktiki layihələr həyata keçiririk”, - deyən prezident bildirib ki, məhz burada Orta Dəhliz daha geniş çərçivənin əsas elementlərindən birinə çevrilir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
