Təkmilləşdirilmiş plastikdən hazırlanan peçenyelər distopik bir elmi fantastika süjetindən çıxan bir şey kimi səslənə bilər. Lakin tədqiqatçılar deyirlər ki, gələcək kosmik missiyalarda astronavtları qidalandırmaq məqsədi daşıyan NASA tərəfindən maliyyələşdirilən layihə çərçivəsində belə bir məhsul yaratmağa müvəffəq olublar. Texnologiya plastikləri və kənd təsərrüfatı tullantılarını yeməli zülallara, yağlara və ətirlərə çevirmək üçün xüsusi hazırlanmış mayalardan istifadə edir.
Yaranan məhlul 3D printerdən keçərək disk formalı “kuki” yaradır. Plastik karbon, qida isə karbondur”. Komanda plastikdən əldə edilən peçenyeləri dadmaq üçün hələ institusional icazə almayıb, lakin onların “ətirdə yüksək qiymət aldığını” bildirir. Tullantı plastiğini qidaya çevirmək üsulu NASA-nın Deep Space Food Challenge proqramının bir hissəsi kimi maliyyələşdirilib və bu, elm adamlarını uzun səyahətlərdə astronavtların qidalanması problemlərini həll etmək üçün yeni qida texnologiyaları hazırlamağa dəvət edib.
Sən əlində olan hər şeyi istifadə etməlisən”. Bu halda, tədqiqatçılar plastikin ən çox yayılmış formalarından birini, çox vaxt birdəfəlik su şüşələrində yeganə tərkib hissəsi olan polietilen tereftalat (PET) götürdülər. Əvvəlcə PET sərt materialı daha kiçik karbonla zəngin molekullara parçalamaq üçün yüksək temperaturda və təzyiqdə su və oksigenin iştirakı ilə “həzm olunur”. Daha sonra bunlar plastikdən əldə edilən molekulları qida kimi istifadə etmək üçün genetik olaraq yenidən proqramlaşdırılmış mayalara verilir.
Maya plastikdən karbonu yeni bioloji molekullara, o cümlədən zülallar, yağlar və digər qida maddələrinə çevirir ki, bu da nişasta ilə qarışdırıla və yeməli məhsullara formalaşdırıla bilər. Bitki biokütləsindən vanil ləzzətini istehsal etmək üçün fərqli bir ştam istifadə edilmişdir. Hal-hazırda peçenyelərin istehsalının kiloqramı 60 dollara başa gəlir, lakin mayanın səmərəliliyinin artırılması və istehsalın genişləndirilməsinin gələcəkdə maya dəyərini aşağı salacağı gözlənilir.
Komanda təklif edir ki, uzun məsafəli kosmos səyahətindən başqa, bu konsepsiya Yerdəki ekstremal mühitlərdə, məsələn, sualtı qayıqlarda və ya fəlakət zonalarında faydalı ola bilər - hətta plastik tullantıların və qida istehsalının ikili problemlərinin əsas ekoloji həlli kimi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
