Dünya
EN AZ
Trampın dəstəklədiyi SAVE America Aktı nədir və bu, ABŞ-ın səsverməsi üçün nə demək ola bilər?

Trampın dəstəklədiyi SAVE America Aktı nədir və bu, ABŞ-ın səsverməsi üçün nə demək ola bilər?

aljazeera.com 15.04.2026 22:29 33 baxış
ABŞ Senatı, Trampın əsas prioritet adlandırdığı daha çox vətəndaşlıq sübutu tələb edən mübahisəli qanun layihəsinin müzakirəsini davam etdirir.

Vaşinqton, DC – ABŞ Prezidenti Donald Tramp Konqresə tərəfdarlarının seçki təhlükəsizliyini artıracağını, pisləyənlərin isə milyonlarla seçicinin seçki hüququndan məhrum edilməsi riskini nəzərdə tutduğu geniş səsvermə qanunu olan “Save America Aktı”nı Konqresə qəbul etmək istəyində birmənalı danışıb. ABŞ Senatının iki həftəlik fasilədən sonra qanunla bağlı müzakirələri davam etdirməsi ilə təkan yeni aktuallıq qazandı. Prezident bildirib ki, mahiyyət etibarı ilə səs vermək üçün qeydiyyatdan keçərkən və səsvermə zamanı vətəndaşlığı təsdiqləmək üçün daha yüksək sənədləşdirmə standartları yaradan qanun layihəsi Senat və ABŞ Nümayəndələr Palatasına hansı partiyanın nəzarət etdiyini müəyyən edəcək noyabrda keçiriləcək aralıq seçkiləri öncəsi onun əsas prioritetidir.

Qanun layihəsi respublikaçıların demək olar ki, tam dəstəyinə malikdir, demokratlar isə əsasən müxalifətdə birləşirlər. Fevral ayında Respublikaçıların nəzarətində olan Nümayəndələr Palatasında partiya xətti ilə qəbul edildi. Tədbir o vaxtdan bəri Respublikaçıların 100 yerdən 53-nə nəzarət etdiyi Konqresdə dalana dirənib, çox güman ki, keçməsi lazım olan 60 səsdən azdır.

Yəni, partiya liderləri palatanın uzun müddətdir mövcud olan qaydalarını dəyişməzsə, transformativ yanaşma gələcək illər ərzində əks-səda verəcək “nüvə” variantı sayılır. Nümayəndələr Palatasının fevral ayında qəbul etdiyi Amerika Səsvermə Uyğunluğunun Qorunması (SAVE) Amerika Aktının versiyası seçicilərdən səs vermək üçün qeydiyyatdan keçərkən vətəndaşlıq sübutunu – doğum haqqında şəhadətnamə və ya pasport təqdim etmələrini tələb edəcək. O, həm də poçtla və ya şəxsən səsvermədə iştirak edən şəxslər üçün seçicinin şəxsiyyətini müəyyənləşdirmək üçün daha sərt tələblər tətbiq edəcək.

ABŞ Konstitusiyasına əsasən, ştatlar seçkiləri idarə edir və hazırda seçicilərin qeydiyyatı və vətəndaşlığın təsdiqlənməsi üçün müxtəlif proseslər var. Vətəndaş olmayanların səs verməsi artıq qeyri-qanunidir və səs vermək üçün qeydiyyatdan keçən bütün insanlar yalan şahidlik təhlükəsi altında ABŞ vətəndaşları olduqlarını təsdiqləyirlər. Qanun layihəsi qanunun imzalanmasından dərhal sonra qüvvəyə minəcək yeni yoxlama prosesləri üçün heç bir maliyyə təmin etmir.

Qanunvericilik həmçinin bütün ştatlardan seçici siyahılarını ABŞ Vətəndaşlıq və İmmiqrasiya Xidmətlərinin (USCIS) “Əcnəbilərin Yoxlanması Uyğunluğu” sistemi vasitəsilə artıq qeydiyyatdan keçmiş potensial vətəndaşları müəyyən etmələrini tələb edəcək. Bu, tələb olunan sənədlər olmadan seçiciləri qeydiyyata alan seçki məmurlarına qarşı cinayət cəzalarını əhatə edəcək. ABŞ prezidenti uzun müddətdir ki, bu iddiaları dəstəkləyəcək heç bir dəlil olmamasına baxmayaraq, ölkədəki seçkilərin geniş yayılmış saxtakarlıq, o cümlədən vətəndaş olmayan səsvermə ilə müşayiət olunduğunu bildirib.

Hətta Trampın bir çox siyasətinə təsir edən mühafizəkar İrs Fondu da onilliklər ərzində ABŞ seçkiləri zamanı seçici saxtakarlığının olduqca nadir hallarını aşkar edib. Trampın seçki administrasiyasına diqqəti onun 2020-ci ildə ABŞ-ın keçmiş prezidenti Co Baydenə uduzması ilə bağlıdır və o, səsvermənin “oğurlanması”nın nəticəsi idi. Yenə də bu iddiaları dəstəkləmək üçün heç bir sübut ortaya çıxmadı.

Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.

Tam xəbəri oxu