Rusiya-Ukrayna müharibəsindən, Qəzza, Hindistan və Pakistanla bağlı münaqişələrdən və ABŞ-İsrailin İrana son zərbələrindən gördüyümüz kimi müasir müharibə kəskin şəkildə dəyişib. Bu dəyişikliyin mərkəzində dron və raket texnologiyalarına, eləcə də qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemlərinə artan qlobal etibar durur. Yaxın Şərqin ən böyük hərbi güclərindən biri olan Türkiyə özünü getdikcə qlobal müdafiə sektorunda əsas təchizatçı kimi yerləşdirir.
Bu səyin mərkəzində 1988-ci ildə Türkiyə Silahlı Qüvvələrini təchiz etmək üçün qurulan Roketsan şirkəti o vaxtdan bəri ölkənin əsas raket və raket sistemləri istehsalçısına çevrilib. Hazırda 50-yə yaxın ölkəyə ixracat həyata keçirən firma dünya miqyasında ən sürətlə böyüyən müdafiə şirkətlərindən biridir. Beləliklə, Roketsan qlobal silah ticarətinin böyük bir hissəsini necə təmin etdi?
Türkiyənin müdafiə ekspansiyasına qoyulan məhdudiyyətlər əsasən sürətləndirdi. Qərbin hərbi inkişafını dayandırmağa yönəlmiş embarqolar Ankaranın lazımi texniki sistemləri və ya komponentləri əldə edə bilməyəcəyi anlamına gəlirdi. 2020-ci ildə ABŞ transatlantik hərbi alyans NATO-nun əsas üzvü olan Türkiyəyə qarşı Amerikanın Düşmənlərinə Sanksiyalar Yoluyla Mübarizə Aktı (CAATSA) məhdudiyyətləri tətbiq etdi.
Bu sanksiyalar Türkiyənin hərbi təchizat agentliyini, onun rəhbəri İsmayıl Dəmiri və daha üç yüksək vəzifəli məmuru hədəf alıb. Vaşinqton həmçinin 2019-cu ilin iyulunda Ankaranı F-35 gizli reaktiv proqramından çıxarıb. Tədbirlər Ankaranın NATO təhlükəsizliyinə potensial təhdid kimi qiymətləndirilən Rusiyadan S-400 raketdən müdafiə sistemini satın almasından sonra həyata keçirilib.
Avropa İttifaqı həmçinin Şərqi Aralıq dənizində enerji kəşfiyyatı ilə bağlı mübahisələrdən sonra məhdud sanksiyalar hazırlayıb və silah ixracının məhdudlaşdırılmasını müzakirə edib. Bunun qarşısını almaq üçün ölkə inteqrasiya olunmuş daxili müdafiə ekosistemi qurdu. Bu gün Türkiyə ölkə daxilində səpələnmiş 4000-ə yaxın kiçik və orta müəssisədən (KOB) ibarət geniş təchizat zəncirinə arxalanır.
Bunun nəticəsidir ki, Türkiyə müdafiə sənayesi hazırda 90 faizi keçən yerli istehsal nisbəti ilə fəaliyyət göstərir. Bu dəyişiklik Ankara üçün əhəmiyyətli maliyyə gəlirləri verdi. 2025-ci ildə Türkiyənin müdafiə sənayesi 10 milyard dollarlıq ixracat edib.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
