sözaltı xəbər Mədəniyyət
Mədəniyyət
EN AZ
Xəyanətin kətan üzərində təsviri - Nikolay Abilqorun "Hamlet və anası" tablosu

Xəyanətin kətan üzərində təsviri - Nikolay Abilqorun "Hamlet və anası" tablosu

kulis.az 11.09.2026 12:00 22 baxış

Bu gün Danimarkalı rəssam Nikolay Abilqorun doğum günüdür. Kulis.az "Palitra" rubrikasında boyakarın Hamlet və anası əsəri haqqında materialı təqdim edir.

Danimarkalı incəsənətinin "qızıl dövrü"nün təməlini qoyan görkəmli rəssam və memarlardan olan Nikolay Abilqor Kopenhagen şəhərində anadan olmuş və təhsilini Danimarkalı Kral İncəsənət Akademiyasında almışdı. O, təhsilini təkmilləşdirmək üçün Roma yollanmış, burada antik heykəltəraşlıq nümunələrini, Mikelancelonun əsərlərini və neoklassisizm cərəyanının prinsiplərini dərindən mənimsəyərək vətəninə qayıtmışdı. Rəssam antik mifologiya, Şekspir dramaturgiyası və Skandinaviya dastanlarından ilhamlanaraq dramatik, teatr və fəlsəfi məzmunlu heykəltəraşlıq dəqiqliyi malik olan kətanlar ərsəyə gətirməyə nail oldu. Uzun illər Kral İncəsənət Akademiyasının professor və rektor vəzifəsində çalışaraq Bertel Torvaldsen və Kristoffer Vilhelm Ekkersberq kimi Danimarka sənətinin böyük ustadlarının öz yaradıcılıq yollarını tapmaqlarında müstəsna rol oynamışdır. 1809-cu ildə Kopenhagen daxilində vəfat edən rəssamın yaradıcılığı neoklassisizmlə erkən romantizm kəsişməsində yer alaraq Şimali Avropa rəngkarlığının parlaq səhifələrindən birinə çevrildi.

Nikolay Abilqorun Şekspir dramaturgiyasına olan dərin sevgisindən doğan və onun məşhur psixoloji əsərlərindən olan "Hamlet və anası" 1778-ci ildə ərsəyə gəldi. Rəssam bu tabloda Uilyam Şekspirin "Hamlet" faciəsinin ən pis məqamlarından biri - Danimarkan şahzadəsi Hamletin anası Kraliça Qertrudanın yataq otağındakı kəskin qarşıdurmasını və öldürülmüş Kral Hamletin ruhunun peyda olduğu anı təsvir etmişdir. Bu mövzuya müraciət edən ilk Avropa rəssamlarından biri olaraq teatr səhnəsinin gərginliyini neoklassik işıq-kölgə estetikası ilə kətana köçürmüşdü. Tablo hazırda Kopenhagendəki Danimarka Milli Qalereyasında sərgilənir. Kətanın mərkəzində tünd dəbdəbəli geyimdə olan Hamletin daxili sarsıntısı və anasına qarşı duyduğu xəyanət acısı diqqəti çəkir. Sağ tərəfdə zərif sarayları libasında təsvir olunmuş Kraliça Qertruda dəhşət və təəccüb içində geriyə çəkilir. Hamletin gözləri otağın gün günündə görünən, zirehli paltarda olan atasının işıqlı, kölgəvari ruhuna zillənib, lakin anası bu ruhu görə bilmədiyi üçün oğlunun dəli olduğunu zənn edir. Əbülqor bu tabloda teatr işıqlandırma üsulundan istifadə etmişdir: işıq zolağı birbaşa kraliçanın geyiminə və Hamletin jestlərinə düşərək məkana kəskin qotik və psixoloji dram qatır. Rəssam personajların duyğularını geyimlərin ağır qatları, qaranlıq otaq fakturası və xoreoqrafik bədən hərəkətləri vasitəsilə çatdırır. Bu tablo günümüzdə akademik neoklassizmin rasional nizamı ilə romantizm sirli, psixoloji qorxu atmosferinin mükəmməl sintezi hesab olunur.

Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.

Tam xəbəri oxu