the machinist

1. 1 ilə yaxındı yatmayan birinin başından keçən hadisələrin göstərildiyi christian bale baş rollu brad anderson filmi. it's fight club meets memento başlığı ilə satılmağı ilə bilinir çox dvd dükanlarında.
--spoiler--

adamımız trevor reznikin maşınla bir uşağı vurub, sonra da qorxub qaçaraq vicdan əzabından yata bilməməsi, kökələ bilməyib əksinə yeməsinə baxmayaraq daha da arıqlaması, yalnızlıqdan axırda bir fahişəylə həyat quracaq dərəcəyə gəlməsinə tamaşa edirik. cavabını bildiyi halda soyuducunun üstünə qatil yazılı adam asma şəkli qoyan trevor, gün keçdikcə paranoyaklaşır, şizofren olub yuxusuzluqdan başına gələnləri unudur və beynində yaratdığı ivan sayəsində hər şeyi xatırlayaraq (baxma: i know who you are) polisə etiraf edib rahat bir yuxuya dalır.

--spoiler--
filmə ümumi baxanda bir fight club deyil amma izləməyə dəyər bir filmdi. qısaca "günahkar bir adamın öz vicdanı ilə hesablaşması" deyərək filmi özetləmək olar.
christian müəllimin bu film üçün xortlağı çıxacaq dərəcədə arıqladığını görüb, ürəyimiz ağrıya-ağrıya izlədik bunu da.

2. Həyatınıza nəsə qatacağını düşünürəm. No sleep və ikinci şəxsiyyətim var deyənlər gəlsin.

1) insan niyə yuxusuzluqdan əziyyət çəkə bilər? 2) Yuxusuzluq gündəlik həyatımızda bizi hansı böyük psixoloji problemlərlə üzləşdirə bilər? 3) travma ilə üzləşən insanlar niyə ikinci bir şəxsiyyətin olduğunu deyir? ikinci şəxsiyyət və ikinci mənlik/alter ego/ kölgə tərəf arasındakı fərq nədir? 4) bundan necə xilas olmaq olar?

Filmi qısa olaraq mövzusunu desəm, trevor reznik deyilən arkadaş zavodda işləyir və bir il yuxusuzluqdan əziyyət çəkir və həddən çox arıqlamışdır. Zehni və fiziki problemlərin ortaya çıxışı onu insan münasinətlərində xeyli geridə saxlayır. Və ən əsası bir nöqtədə, xəstə reallıqla xəyal arasındakı o pərdəni itirir. Film davam etdikcə, bu hadisələrin arxasında duran psixolojik səbəblər aydın olur.

Filmin məşhur olmasında səbəb christian bale'in film üçün 28 kg verməsidir.
------- spoiler-----
yenə son hissə başlanğıcda yer edib.
------- araşdıraq-------
1) insan niyə yuxusuzluqdan əziyyət çəkə bilər?
Bu filmdə səbəblərdən biri olaraq, insanın bir travmasının (basdırılmış reallığı) dəfələrlə ortaya çıxışı və reallığı qəbul etməməsi, nəticədə bunu halusinasiya və ya ətrafı parçalanmış bir alqı sistemi ilə dərk edər.

Filmdə trevorla yanaşı tez-tez onun yanında olan ivan obrazı trevor'un kölgə tərəfidir. Onun tam əksi ivan, rahat, özünəinamlı, sosial, qorxusuz biridir. Trevor öz basdırdığı şəxsiyyətlə dalaşa girir. Filmdə ivan eyni zamanda kölgədən əlavə olaraq, vicdan səsi də olar.

Bəs ivana nə ehtiyac var idi?
Ümumiyyətlə, normal insan pis bir şey edəndə "mən pis bir şey etdim" deyər. Burada isə "mən pis bir şey etmədim, mən pis bir insanam" deyir. Və bu çox daha təhlükəlidir. Beyin hadisəni daşıya bilmədikdə günahı ikinci bir şəxsə çevirir. (ikinci şəxsiyyət yox a, ikinci benlik)

3) Fərq nədir?
ikinci şəxsiyyət dedikdə adətən Dissociative Identity Disorder (çoxlu şəxsiyyət pozuntusu) nəzərdə tutulur. Yəni ayrı xatirələri, davranışları və kimliyi olan müstəqil bir şəxsiyyət.
ikinci bənlik, kölgə tərəf və ya alter ego isə insanın qəbul etmədiyi, basdırdığı xüsusiyyətlərin simvolik təcəssümüdür. Biz ikinci bənlik'i deyəcəyik.
(Bu, shutter island(travma) , fight club (əsəb), enemy, black swan(mükəmməliyətçilik), secret window , mullholland drive (günah) ,identity (parçalanmış şəxsiyyət) , perfect blue (paranoya) , enemy (yersiz qorxu, narahatlıq) və s kimi filmlərdən , kitablardan isə hazırda oxuduğum wulf dorn "psikiyatrist" kitabında eyni bu film kimi ellen və qara adamdan qorxan qız olaraq səhnələşdirilib.

Nəysə, mövzuya qayıdaq, abimiz, bir qəza keçirir və bu travma onun zehnini ayıq edir.
Burada travma ----> günah hissi---->yuxusuzluq -----> reallığın pozulması zənciri işləyir. Yuxusuzluqdan danışsaq, Normalda insan yuxu vaxtı bütün emosional yükləri səliqəyə salar amma bunu etməyən bir zehin daima basdırılmış travmalarla boğuşarkən özünü tapar. Vicdanı onu rahat buraxmır. Birnəvi zehni bədənini də cəzalandırır. Yaşam enerjisi ölər və o şəxsdən qopmaq adına artıq kölgəsi danışar. bu qəzanın detalları ilə zaman-zaman yenə qarşılaşır.
Bundan əlavə, Toqquşan maşınlar qəzanı, dönən oyuncaqlar təkrar edən düşüncələri, labirint hissi zehni qarmaşanı, uşaq isə məsumluğu (günahsızlığı) təmsil edir.
Filmdə tez-tez 666 rəqəmini görürük ki, bu da günahı təmsil etdiyini düşünürəm. Günah, cəza, lənət.. Tez-tez evində notlar tapar, amma bunları belə özü yazmışdır. Not və işarələr onda paranoya hissini büruzə verər. Göndərən də , alan da trevordur. Amma bilinçdışı dediyimiz şüurla bu şəkil əlaqə qurmağa çalışır. Hər notda bir detal... (Keçmişini unudan və qeydlərə işləyən memento filmini xatırlatdı.)
Filmdə trevor kölgəsi ivanı heç kimin görmədiyini anlaması onu daha da qəzəbləndirir. işçilər onun hər diqqətsizlik etdiyi ciddi qəzalara normal reaksiya verərkən trevor bunu şişirdər. Və zehnində onların onun barəsində danışdığını düşünər, əslində trevor özü-özünü yarqılayır, dava edir. Əslində sayıqlayır. Vicdanın dışa vurumu.. heç kimə inanmaz, güvənməz.

Trevorun səhvi ilə Qolunu itirən işçi trevorun etdiyi qəza (travma) fiziki bir göstəricisidir. Trevor beləliklə etmiş olduğu əməli bir daha xatırlayar.

Freudun sözünə gəlirik, basdırılmış hisslər fərqli formada- yəni, daha güclü (şiddətli) təzahür edər. Buradan bir şey anlayırıq, zehnimizdə fısıldayan o səslər əslində bizi bir şeylərlə üzləşdirmək istəyir. Əgər o deyilənləri düzgün oxuya bilsək bizi əsir edən o düşüncələrdən qurtula bilərik.

4) Xilas: Filmin sonunda nə oldu?
Filmin sonundakı yuxu əslində fiziki yorğunluğun deyil, vicdani yükün boşalmasının simvoludur. Bir il ərzində yata bilməyən adam həqiqəti qəbul etdiyi anda yata bilir.
Daha detallı desəm, Trevorun avini öldürməsi əlbət onu bu dünyadan ayırmayacaqdı. Çünki avin onun zehnində idi. Finala doğru o bütün hər şeyi birləşdirir və o qəzanı tam ətraflı xatırlayır. Nəticədə, zehnində saxladığı 1 stəkan su onun qollarını yormuş və onu bir yerə qoymaq istəmişdir.
iki yolu var idi: ya buna rəğmən necəsə yaşamaq/ölmək ya da təslim olmaq
O təslim oldu , sadəcə polislərə deyil, eyni zamanda inkar etdiyi o acı gerçəyə və təslim olduqdan sonra ilk dəfə yatmaq istədi. Və yatdı.
(italik: O, düşüncələrinin zindanında idi, bu zindan isə onu azadlığa çıxarmışdı) -* belə, gözəl film idi. 8/10 Çünki qorxu filmi olmadan narahatlıq yarada bilmişdi. Və ən dəhşətli şey canavar, cin və ya qatil deyil də insanın öz vicdanının onun ardınca düşməsi olduğunu açıqlayır.
Bir də maraqlıdır ki, The Machinist ilə Shutter Island arasında bir oxşarlıq var idi: hər iki filmdə qəhrəman həqiqəti axtarırmış kimi görünür, amma əslində həqiqət onu axtarırdı. Bu baxımdan baxanda The Machinist çox uğurlu psixoloji filmdir. Bu arada, maşinist niyə deyilir, çünki zaman keçdikcə hisslərini, yaşama sevincini itirən trevor elə robotik bir canlıya dönüşür. Sizin də bir gün qucaqladığınız o yalanları gerçəkliklə əvəz edib azadlığa çıxmanız diləyi ilə..

Yazılardan əlavə, Əlaqəli 2 video:
Kırmızı oda -dara- travmanın yuxuya təsiri

(youtube:

)

Kırmızı oda- rezzan- günahkarlıq hissinin sayıqlama və paranoyaya çevrilməsi..

(youtube:

)

the machinist

Yalnız deyilsən!