Avqustun 21-də Bakıda Bakı Təşəbbüs Qrupunun (BIG) təşkilatçılığı ilə “Belçikanın müstəmləkə ədalətsizliyi və reparasiyaya aparan 101 illik yol” adlı beynəlxalq konfrans keçiriləcək. Bu barədə Bakı Təşəbbüs Qrupunun (BIG) yaydığı məlumatda deyilir. BIG-in məlumatına görə, tədbirdə Belçikanın neokolonial təsirini saxladığı iddia edilən Konqo Demokratik Respublikası (DRC), Ruanda və Burundi də daxil olmaqla, keçmiş Belçika müstəmləkələrinin rəsmiləri, həmçinin Mərakeş, Cənubi Afrika və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının nümayəndələri bir araya gələcək.
İştirakçılar arasında Konqo Demokratik Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili, Konqo Parlamentinin üzvləri, Ruandanın Türkiyədəki səfiri və digər diplomatlar, eləcə də BMT ekspertləri olacaq. Konfransda həmçinin beynəlxalq hüquq, tarixi ədalət və təzminat üzrə mütəxəssislər, tədqiqatçılar, insan hüquqları müdafiəçiləri və digər ekspertlər iştirak edəcəklər. İştirakçılar BMT çərçivəsində, o cümlədən İnsan Hüquqları Şurasında irəliləyiş, Belçikanın rəsmi üzr istəməsi və müstəmləkə dövründə DRC, Ruanda və Burundi xalqlarına qarşı törədilmiş cinayətlərə görə təzminatların təmin edilməsi məsələsini müzakirə edəcəklər.
Onlar həmçinin BMT Baş Assambleyasının 60/147 saylı qətnaməsində qeyd olunan prinsiplərə uyğun olaraq Belçikanın təzminat və restitusiya öhdəliklərini yerinə yetirməsinə nəzarət etmək üçün beynəlxalq icra mexanizminin hazırlanmasını nəzərdən keçirəcəklər. Gündəlikdə həmçinin Belçikanın müstəmləkə arxivlərinə tam və məhdudiyyətsiz çıxışın təmin edilməsi, keçmiş müstəmləkə ərazilərindən olan ekspertlərin beynəlxalq mütəxəssislərlə bərabər əsaslarla müvafiq proseslərə cəlb edilməsi, insan qalıqlarının və digər tarixi materialların mənşə ölkələrinə qaytarılması məsələləri də diqqət mərkəzində olacaq. BMT Baş Assambleyasının 60/147 saylı qətnaməsi qurbanların hüquqi müdafiə vasitələri və təzminat almaq hüquqlarını müəyyən edir.
O, kompensasiyanın müxtəlif formalarını, o cümlədən bərpa, kompensasiya, reabilitasiya, məmnuniyyət (zərərin tanınması və rəsmi üzrxahlıq daxil olmaqla) və təkrarlanmama zəmanətlərini müəyyən edir. Təşkilatçıların sözlərinə görə, Belçika hələlik bu öhdəlikləri yerinə yetirməyib. Onlar iddia edirlər ki, Belçika DRC, Ruanda və Burundidə müstəmləkə dövründə törədilmiş cinayətlərə görə rəsmi dövlət üzr istəməyib, bunun əvəzinə rəsmilər “dərin təəssüf” ifadə ediblər ki, bu da hüquqi öhdəliklər yaratmır.
BIG həmçinin bəyan edib ki, 84 000 mədəni irs artefaktı inventarlaşdırılsa da, repatriasiya prosesi onilliklər ərzində ləngiyir. Qrupa görə, inventar məlumatları ictimaiyyət üçün əlçatmaz olaraq qalır, ikitərəfli bərpa müqavilələri imzalanmayıb və DRC, Ruanda və Burundidən olan mütəxəssislər hələ də Belçikanın müstəmləkə dövrü arxivlərinə və sənədlərinə tam giriş əldə edə bilmirlər. Təşkilatçıların istinad etdiyi ekspertlər vəziyyəti Belçikanın tarixi məsuliyyətini şəffaf şəkildə araşdırmaması kimi qiymətləndirirlər.
Mənbə: https://www.trend.az/azerbaijan/politics/4216482.html © 2026 Trend İnformasiya Agentliyi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
