Bu Soyuq Lava Planetinin Atmosferi Var

Həyatı dəstəkləmək qabiliyyətinə malik olduğunu bildiyimiz yeganə yer kimi, bizimki kifayət qədər tənhadır. Lakin orada bizimkinin körpəlik şəkillərində necə göründüyünü xatırladan başqa səma cisimləri də var. Onlardan biri HD 3167 b-dir. Kütləsi planetimizdən təxminən dörd dəfə böyük olduğu üçün "super-Yer" adlandırılan bu qayalı lava dünyası günəşimizdən bir qədər kiçik olan ulduzun ətrafında sürətlə fırlanır. Əslində, HD 3167 b-də bir il bizim günlərimizdən yalnız birinə bərabərdir. Təəccüblüdür ki, The Astrophysical Journal Letters-də dərc olunan yeni bir araşdırmaya görə, onun həm də atmosferi var.

Atmosferlər yaşayış üçün yararlı planeti müəyyən edən siyahıda kifayət qədər yüksək yerdə dayanır, çünki onlar olmadan səthdə su tapmaq ehtimalı azdır. Əksər qayalı Yerə bənzər planetlərin atmosferi olmasa da, HD 3167 b kimi lava planetlərinin göstəriciləri daha yaxşıdır. İndiyə qədər alimlər atmosferi olan dörd belə planet tapıblar və HD 3167 b ilə bu say beşə çatıb.

Daha çox oxuyun: "Beş uzaq planetdə sörfinq etmək necə olardı"

Çikaqo Universitetindən tədqiqatın müəllifi Edvin Kayt verdiyi açıqlamada, "Təəccüblü olan odur ki, qayalı planet öz ulduzuna nə qədər yaxın orbitdə hərəkət edirsə, atmosferə sahib olması bir o qədər çətin olmalıdır, çünki o, ulduz küləyi ilə bombardman edilir və ulduzdan daha çox yüksək enerjili fotonlar alır. Lakin görünür ki, bu lava dünyalarının bir çoxunda atmosfer var," - deyə izah edib. "Bu planetlər həyat üçün çox istidir, lakin onları öyrənməklə biz digər qayalı dünyalar üçün vacib olan proseslər haqqında nəsə deyə bilərik."

Onlar HD 3167 b-nin atmosferi olduğunu necə müəyyən edə biliblər?

Onlar planet öz ulduzunun arxasından keçərkən infraqırmızı məlumatları toplamaq üçün Ceyms Uebb Kosmik Teleskopundan istifadə ediblər. Atmosferi olmayan bir planetin nəzəri cəhətdən mümkün olduğu qədər isti olması gözlənilərdi (onun tərkibinə əsaslanan əksetmə qabiliyyəti və digər amillər nəzərə alınmaqla). Lakin HD 3167 b öz ulduzunun arxasına keçəndə gözləniləndən xeyli soyuq idi. Bu, çox güman ki, ulduza baxan daha isti tərəfdən gələn istiliyin atmosfer qazları örtüyü vasitəsilə onun daha soyuq gecə tərəfinə yayılması ilə bağlıdır. Bundan əlavə, bulud örtüyü işığı və istiliyi əks etdirə bilər ki, bu da atmosferin daha bir aydın əlamətidir.