İllər boyu Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələri əsasən ortaq türk kimliyi, Xəzər əlaqəsi və enerji diplomatiyası obyektivindən nəzərdən keçirilirdi. Bununla belə, bu təsvir köhnəlməkdədir. Azərbaycan Mərkəzi Asiyanın siyasi və iqtisadi arxitekturasının fəal iştirakçısı kimi getdikcə yüksəlir və bu coğrafiyadakı ölkələr arasında Özbəkistan da həmin transformasiyanın mərkəzində dayanır.
Ən bariz sübut 2025-ci ilin noyabrında Azərbaycana Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Görüşündə tam şəkildə iştiraka icazə verilən zaman oldu. Tarixən beş Mərkəzi Asiya respublikası ətrafında qurulmuş format səmərəli şəkildə C6 çərçivəsinə qədər genişləndirildi ki, bu da əslində Azərbaycanın əhəmiyyəti sürətlə artan regionda strateji çəki qazanmasının etirafı idi. Odur ki, Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana indiki dövlət səfəri də bu geniş fonda başa düşülməlidir.
Özbəkistanın sürətlə genişlənən iqtisadi və strateji potensialı onun rolunun Azərbaycanın ən yaxın tərəfdaşlarından birinin rolundan xeyli kənara çıxması deməkdir. Daşkənd, əlbəttə ki, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrini dərinləşdirdiyi və regional əlaqələrini genişləndirdiyi üçün yüksək səviyyəli çıxışı təmin edən Bakı üçün əsas qapı kimi meydana çıxıb. Mərkəzi Asiya dövlətləri şaxələndirilmiş ticarət yolları, investisiyalar, beynəlxalq bazarlara çıxış və qonşu regionlarla daha güclü əlaqələr axtarır, Azərbaycan isə Mərkəzi Asiyanı Cənubi Qafqaz, Türkiyə və Avropa ilə birləşdirən nəqliyyat, logistika, enerji və ticarət qovşağı kimi mövqeyini möhkəmləndirmək istəyir.
Və bu səbəbdən də bu yaxınlaşma Bakı ilə Daşkənd arasındakı siyasi münasibətləri daha strateji bir şeyə çevirdi. Şübhəsiz ki, Prezident İlham Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyev arasında tez-tez yüksək səviyyəli təmaslara və siyasi etimada əsaslanan əlaqələr qurulub. Onların hökumətləri 2023-cü ildə Ali Dövlətlərarası Şuranın yaradılması ilə yekunlaşan genişlənən hüquqi və institusional baza qurmuşdur.
İndi isə Prezident Əliyevin budəfəki səfəri prioritetləri ən yüksək səviyyədə əlaqələndirmək, ikitərəfli müttəfiqliyi Azərbaycanın daha geniş regional strategiyası ilə daha da uyğunlaşdırmaq üçün daha bir imkan yaradır. Cavab getdikcə əlaqədə olur. Azərbaycanın Xəzərdəki mövqeyi Mərkəzi Asiya iqtisadiyyatlarına Qərb bazarlarına doğru alternativ yol verir.
Öz növbəsində, böyük əhalisi, sənaye bazası və artan iqtisadiyyatı ilə Özbəkistan Azərbaycana həmin dəhlizin şərq tərəfində mühüm tərəfdaş verir. Beləliklə, əlaqələr nəticə etibarilə daha böyük Avrasiya tənliyinin bir hissəsinə çevrilir. İndi deyə bilərik ki, bu səylər ticarətdə yaxşı nəticə verməyə başlayır.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
