DNA əlaqələrinin sirrini görün

DNT-nin genlərini birləşdirmək üçün bir az köməyə ehtiyacı var.

Tədqiqatçılar sentyabrın 9-da *Nucleic Acids Research* jurnalında verdikləri məlumata görə, alimlər ilk dəfə olaraq DNT hissələrinin necə cütləşdiyini vizuallaşdırıblar. Kompüter simulyasiyaları həmçinin yüklü metal ionlarının əkiz qoşa spirallərin düzülməsinə kömək etdiyini ortaya qoyur.

Bu iş, hüceyrələrin DNT-ni yumurta və ya spermaya bölməzdən əvvəl xromosomları cütləşdirməsi prosesinə dair anlayışı artırır. Xromosomların uyğunlaşdırılması onlara məlumat mübadiləsi aparmağa imkan verir və corabları qatlamağın cütləri bir yerdə saxlaması kimi, onların azıb getməsinin qarşısını alır.

Lakin iki DNT qoşa spiralini bir araya gətirmək o qədər də asan deyil. İplər mənfi elektrik yükünə malikdir və bir-birini itələyir. Tədqiqatçılar əvvəllər müsbət yüklü ionların DNT-nin burulan iplərini bir-birinə bağlamağı asanlaşdıra biləcəyini fərz etmişdilər.

İngiltərənin Şeffild Universitetinin alimləri DNT-nin qısa iplərinin cütləşməsini vizuallaşdırmaq üçün atom qüvvəsi mikroskopiyasından istifadə ediblər. Mikroskopçu Tomas Ketlinin sözlərinə görə, bu ixtisaslaşdırılmış mikroskop texnikası qrammofon kimi işləyir. Çox iti uclu bir iynə tədqiqatçıların araşdırmaq istədiyi molekulları ehtiva edən səth boyunca sürüşdürülür. O deyir: "Biz həmin ucun necə hərəkət etdiyini aşkar edirik və bunu bir görüntü siqnalına çeviririk, əsasən qrammofondan səs almağınızla eyni şəkildə".

Bir-birinə bağlanmış DNT ipləri, oyuqları bir-birinə keçmiş burulmuş sap parçalarına bənzəyir.