Nə üçün köhnə itlər Altsheymer xəstəliyi tədqiqatçılarına yeni hərəkətlər öyrədə bilər

Əksər insanlar Altsheymer xəstəliyindən əziyyət çəkən birini tanıyır. Mən böyüyəndə nənəm demensiya ilə mübarizə aparırdı və mən bunun ailəmiz üçün nə qədər çətin olduğunu bilavasitə görmüşdüm.

Bu təcrübə mənim beyindəki deformasiyaya uğramış zülalların və iltihabın zaman keçdikcə necə arta və demensiyaya səbəb ola biləcəyini öyrənən neyrotoksikoloq olmağımın səbəblərindən biri idi. Demensiyanın simptomlarını müalicə etməyin yolları olsa da, tədqiqatçılar hələ də çarə axtarışındadırlar.

Altsheymer xəstəliyini və digər demensiya növlərini öyrənmək çətindir, qismən ona görə ki, xəstəliyi insanlarda erkən mərhələdə diaqnoz etmək mürəkkəbdir. Bu xəstəliklər adətən insanı həkimə müraciət etməyə vadar edəcək əksər simptomlardan iki onillik əvvəl inkişaf etməyə başlayır. Nəticədə, əksər tədqiqatçılar Altsheymer üçün potensial müalicə üsullarını sınaqdan keçirmək üçün siçan modellərindən istifadə edirlər.

Bununla belə, siçanlar üzərində hazırlanmış dərmanların təsiri nadir hallarda insanlara keçir. Əslində, laboratoriyada vəd verən Altsheymer dərmanlarının 99%-i insanların klinik sınaqlarında uğursuz olub. Beynin qocalmasını siçanlar üzərində öyrənmək çətindir, çünki onlarda demensiyada müşahidə olunan deformasiyaya uğramış zülalların toplanması təbii şəkildə baş vermir. Tədqiqatçılar insan beynində baş verənləri təqlid etmək üçün siçanları genetik cəhətdən dəyişdirə bilərlər, lakin demensiyanın hər bir aspektini bir siçanda təqlid etmək çətindir.

Beləliklə, elm adamları Altsheymer və ya demensiyadan əziyyət çəkən insanların beyinlərində baş verənləri təbii şəkildə yaşayan digər heyvanları araşdırmağa başladılar. Neyrodegenerativ xəstəliyi öyrənmək üçün model kimi vəd verən xüsusi bir növ qocalmış itlərdir.

"npj Dementia" jurnalında yeni dərc olunmuş tədqiqatımızda mən və həmkarlarım göstəririk ki, qocalmış it beyni demensiyalı insan beyni ilə oxşar şəkildə dəyişir – bu da ev heyvanı olan itlərin tədqiqatçılara bu xəstəlik üçün daha yaxşı diaqnostika və müalicə üsulları hazırlamağa kömək edə biləcək neyrodegenerasiyanın təbii modeli kimi dəyərini vurğulayır.