Bu məqalə Science X-in redaksiya prosesinə və siyasətlərinə uyğun olaraq nəzərdən keçirilib. Redaktorlar məzmunun etibarlılığını təmin edərkən aşağıdakı atributları vurğuladılar: COVID-19-a qarşı mRNT vaksinlərinin kommersiyalaşdırılması ilə peyvəndlərdə və əczaçılıq məhsullarında mRNT-nin tətbiqi üzrə tədqiqat və inkişaf sürətlənir. Xüsusilə, təkcə yoluxucu xəstəliklərin qarşısının alınması üçün peyvəndlərdə deyil, həm də xərçəngin immunoterapiyasında diqqəti cəlb edir.
Yoluxucu xəstəliklər üçün, yeni koronavirusdan başqa patogenlər üçün peyvəndin hazırlanması davam edir. Məsələn, respirator sinsitial virus (RSV) peyvəndi Yaponiyada və xaricdə təsdiqlənib və müxtəlif digər yoluxucu xəstəliklər üçün peyvəndlər klinik sınaqlara doğru irəliləyir. Xərçəng immunoterapiyasında, bu zülalları tanıyan və xərçəng hüceyrələrinə hücum edən bir immun reaksiya yaratmaq üçün xərçəng hüceyrələrinə xas olan mRNT kodlayan zülalların tətbiqini nəzərdə tutan xərçəng peyvəndləri diqqəti cəlb edir.
Bundan əlavə, xərçəngə qarşı immunitet sistemini aktivləşdirən sitokinlər adlanan mRNT kodlayan molekulların birbaşa tətbiqini əhatə edən sitokin terapiyası da ümid verir. Həm xərçəng peyvəndi, həm də sitokin terapiyası üçün klinik sınaqlar bütün dünyada fəal şəkildə aparılır. Bu tətbiqlərdə mRNT lipid nanohissəcikləri içərisində kapsullaşdırılmış şəkildə çatdırılır.
Lipid nanohissəcikləri bədən daxilində mRNT-ni sabitləşdirir, onu deqradasiyaya uğrayan fermentlərdən qoruyur və hədəf hüceyrələrə daxil olduqdan sonra protein istehsalına aparan prosesi sürətləndirir. Bundan əlavə, iltihablı reaksiyaya səbəb olmaqla, peyvəndlərin və immunoterapiyaların effektivliyini artırırlar. Araşdırma ACS Nano jurnalında dərc olunub.
Onlar həmçinin dalaq və limfa düyünləri kimi limfoid toxumalara asanlıqla miqrasiya edirlər, bu xüsusiyyət peyvəndlərlə yüksək effektivliyə nail olmaq üçün çox vacibdir. Bununla belə, lipid nanohissəciklərinin bütün orqanlar arasında ən çox qaraciyərdə toplandığı məlumdur. Məsələn, venadaxili tətbiq edildikdə, qan axını ilə qaraciyərə köçürlər.
Bundan əlavə, sitokin terapiyası zamanı peyvənd şəklində əzələdaxili və ya birbaşa şişə yeridildikdə, onlar qan dövranına keçir və qaraciyərdə toplanır. Bu iki əsas problemə səbəb olur. Birincisi, qaraciyərdə mRNT-dən planlaşdırılmamış protein istehsalı yan təsirlərə səbəb ola bilər.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.