Bu hekayə MIT Technology Review və texnologiya və elmin yaşayış tərzimizi necə dəyişdirdiyi haqqında məzmun yaradan və dəstəkləyən qeyri-kommersiya tədqiqat fondu Aventine-in birgə əməkdaşlığıdır.
İnsan formalı – ağ rəngli, qara baş və gövdəli bir robot video lentlərdə tez-tez görünməyə başlayıb. Bəlkə də onun rəqs etdiyini, popkorn ötürdüyünü, zibil qutusuna zibil atdığını, tozsoranla işlədiyini və ya mikrodalğalı sobanın düyməsini basdığını görmüsünüz. Yaxud bəlkə də onun su butulkalarını paylayarkən arxası üstə yıxıldığını və ya köynək ütüləməkdə çətinlik çəkdiyini izləmisiniz.
Bu, Tesla-nın Optimus robotudur; şirkətin baş direktoru İlon Maskın "təkcə Tesla-nın indiyə qədərki ən böyük məhsulu deyil, yəqin ki, indiyə qədərki ən böyük məhsul" olacağına inandığı, süni intellektlə işləyən insanabənzər robotdur. Onun fabrik sexlərində, daha sonra isə evlərimizdə işləyəcəyi gözlənilir. İyul ayında səhmdarlara verdiyi məlumata görə, nəticədə o, "əvvəlcə insan, sonra isə insanüstü bacarıqlara sahib olacaq". Mask iddia edir ki, Optimus robotları hər biri cəmi 20 000 dollara başa gəlməklə, metal təbəqələrin daşınmasından tutmuş paltarların qatlanmasına qədər demək olar ki, bütün insan əməyini avtomatlaşdıra bilər. Yanvar ayında İsveçrənin Davos şəhərində keçirilən Dünya İqtisadi Forumunun illik toplantısında çıxış edərkən o, bu robotların 2027-ci ilin sonuna qədər ictimaiyyətə satışa çıxarıla biləcəyini proqnozlaşdırdı.
Mask öz təbliğatında tək deyil. Silikon Vadisinin vençur kapitalı firması Andreessen Horowitz-in həm-təsisçisi və baş tərəfdaşı Mark Andreessen robot texnikasının "planet tarixinin ən böyük sənayesi" ola biləcəyini söyləyib. Yanvar ayında Nvidia-nın baş direktoru Censen Huan insanabənzər robotların bu il insan səviyyəsindəki bacarıqlara çatacağını bildirib. Morgan Stanley-nin məlumatına görə, "insanlara bənzəyən və onlar kimi hərəkət edən" robotların sayı 2050-ci ilə qədər təxminən 1 milyarda çata bilər ki, bu da 5 trilyon dollardan çox dəyəri olan bir bazar yaradacaq.
Bu cür bəyanatlar böyük ölçüdə OpenAI-ın ChatGPT və Anthropic-in Claude kimi alətlərinin arxasında duran eyni süni intellekt irəliləyişlərinin yeni nəsil robotlara insan dilini təqlid edən çatbotlar kimi insan hərəkətlərini də təqlid etməyə imkan verəcəyi fikri ilə qidalanır. Lakin bir çox robot texnikası tədqiqatçıları skeptik yanaşaraq, bu cür fərziyyələrin dil və şəkillər üzərində qurulmuş bir intellektin fiziki dünyanın sonsuz dəyişkənliyinə yiyələnməsi üçün lazım olan çətinlikləri kiçiltdiyini müdafiə edirlər. Yanvar ayında Davos konfransında başqa bir tədbirdə tez-tez süni intellektin xaç atalarından biri kimi adlandırılan Yann LeCun, "[İnsanabənzər robotlar quran] şirkətlərin heç biri, qətiyyən heç biri, bu robotları faydalı olacaq qədər ağıllı etməyin yolunu bilmir" dedi.
Tədqiqatçılar həmçinin qeyd edirlər ki, insanlara bənzəmək üçün yaradılmış insanabənzər robotları çoxsaylı tapşırıqları öyrənə və yerinə yetirə bilən "generalist" (universal) maşınlarla qarışdırmaq meyli çaşdırıcıdır. Agility Robotics-in həm-təsisçisi və baş robot mütəxəssisi, Oreqon Dövlət Universitetinin robot texnikası professoru Conatan Herst izah edir: "İnsana bənzəyən bir robot düzəltmək çox asandır. Dinamik və ya fiziki cəhətdən insan kimi hərəkət edən və ya davranan bir maşın düzəltmək isə qat-qat çətindir."
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
