Jurnal
EN AZ
Tədqiqatçılar Roma İmperiyasının 190 000 millik yol şəbəkəsini təhlil ediblər. Məlum olub ki, onların hamısı Romaya aparmırmış

Tədqiqatçılar Roma İmperiyasının 190 000 millik yol şəbəkəsini təhlil ediblər. Məlum olub ki, onların hamısı Romaya aparmırmış

smithsonianmag.com 17.09.2026 16:10 5 baxış
For a new study, archaeologists attempted to answer age-old questions about Rome’s roads, including how connected the capital was and whether current motorways trace Roman routes

“Bütün yollar Romaya aparır.” Bu ifadəni hamı bilir. Lakin “Nature Communications” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya görə, qədim Roma İmperiyasının geniş magistral yolları Əbədi Şəhərlə bu ifadədə və onlar haqqında geniş yayılmış digər təsəvvürlərdə deyildiyi qədər sıx bağlı və ya o qədər də mürəkkəb olmayıb.

Danimarkanın Aarhus Universitetinin arxeoloqu və tədqiqatın həmmüəlliflərindən biri olan Tom Bruqmans “New Scientist”dən Ceyms Urquharta deyir: “Bütün yollar Romaya aparır? Onların hamısı düzdür? Biz bu gün də regionda Roma yolları ilə gəzirik? Bunlar hətta akademiklər arasında belə geniş yayılmış fərziyyələrdir”.

Bruqmans “London Times”dan Ris Bleykliyə bildirir ki, bu cür iddialar tarixçilərə Roma yol sistemini araşdırmağa mane olub. “Biz sadəcə olaraq Romanın yollardan ibarət hörümçək torunun mərkəzində olduğunu güman edirik və bu, sadəcə olaraq doğru deyil”.

Ötən il Bruqmans və beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu 150-ci ildə Roma İmperiyasının təxminən 190 000 mil uzunluğundakı yollarının rəqəmsal və ictimaiyyət üçün əlçatan xəritəsini yaratdılar. Tədqiqatçılar son araşdırmaları üçün bu şəbəkə haqqında mühakimə yürütmək məqsədilə topoqrafik məlumatları və tarixi konteksti təhlil ediblər.

Onlar qədim yolların düzlüyünü və tərkibini, hansı şəhərləri birləşdirdiyini və hələ də istifadə olunub-olunmadığını müəyyən etməyi qarşılarına məqsəd qoymuşdular. Onlar belə nəticəyə gəliblər ki, romalılar relyef imkan verdikdə düz yollar çəkiblər, onların əsas yolları müasir magistrallarla “mülayim müsbət korrelyasiya” təşkil edir və digər Roma şəhərləri Əbədi Şəhərdən daha yaxşı əlaqəyə malik olub.

Eramızdan əvvəl 20-ci ildə qədim Romanın ilk imperatoru Avqust Roma Forumunda “Milliarium Aureum” və ya Qızıl Mil daşını ucaltdı. Qızılı abidə geniş imperiyadakı bütün yolların başlanğıc nöqtəsi üçün simvolik bir nişan rolunu oynayırdı.

Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.

Tam xəbəri oxu