Yağ hüceyrələri obezite yaddaşını saxlaya bilər

GLP-1 dərmanları artıq çəkidən qurtulmaq üçün möcüzəvi vasitələrdir, lakin onları qəbul etməyi dayandırdıqda çəki geri qayıdır. Bu, arıqlamağa çalışan hər kəsə tanış olan və məyusedici bir dinamikadır. İndi "Cell Reports" jurnalında dərc olunan son bir araşdırma, bu bezdirici yo-yo effektinin arxasında duran molekulyar mexanizmləri (heç olmasa siçanlar üzərində) aşkar etmiş ola bilər.

Əvvəlki tədqiqatlar göstərib ki, siçanların piy hüceyrələri piylənmənin bir növ yaddaşını saxlayır; bu yaddaş epigenetik olaraq kodlanır və arıqladıqdan sonra da davam edir. Case Western Universitetinin genetika komandası tərəfindən aparılan bu yeni araşdırmaya görə, iltihabda iştirak edən bir sitokin olan transformasiyaedici böyümə faktoru beta 1 (TGF-β1) bu yenidən tənzimlənməyə cavabdeh ola bilər. Komanda aşkar edib ki, hüceyrə siqnalı ilə müalicə olunan siçan piy hüceyrələri, adətən aclıq zamanı istehsal olunan və iştahı stimullaşdıran asprosin hormonunun istehsalını artırıb.

Daha çox oxuyun: “Piylənmə yaddaş itkisinə necə səbəb olur”

Canlı heyvan modellərində TGF-β1 qəbul edən siçanlarda qida qəbulunun artması nəticəsində çəki artımı müşahidə olunub. Təəccüblüdür ki, həftələrlə davam edən təsirləri yaratmaq üçün TGF-β1-in yalnız qısa müddətli təsiri kifayət edib. Lakin tədqiqatçılar həm asprosini, həm də onun reseptorunu genetik olaraq aradan qaldırdıqda, müalicə heç bir effekt verməyib. Genetik səviyyəyə endikdə, onlar TGF-β1-in piy toxumasındakı xromatini yenidən modelləşdirdiyini və asprosinin xəbərçisini istehsal edən geni üzə çıxardığını aşkar ediblər.

Tədqiqatın müəllifi, Case Western-dən Atul Çopra bir açıqlamasında izah edib: “Təsəvvür edin ki, arıqlamağınıza baxmayaraq, iştahı stimullaşdıran siqnal günbəgün 'açıq' vəziyyətdə qalıb. Bizim tapıntılarımız müalicə bitdikdən sonra çəkinin geri qayıtmasının qarşısını almağın niyə bu qədər çətin ola biləcəyinin bir səbəbini göstərir”.

Bu tapıntılar piylənmə ilə bağlı başqa bir sirri də izah etməyə kömək edə bilər: piylənmə niyə ana bətnindən uşağa pəhriz və ətraf mühitlə izah edilə bilməyəcək dərəcədə yüksək nisbətlə keçir. TGF-β1 plasenta vasitəsilə keçə bildiyi üçün komanda süni şəkildə piylənmə yaradılmış dişi siçanları normal çəkili erkək siçanlarla cütləşdirib. Nəticədə doğulan bala siçanlarda TGF-β1 səviyyəsi normal olsa da, onlarda asprosin səviyyəsinin yüksək olduğu müşahidə edilib.