Şubnam yeni bir evə köçmək üçün qutuları bağlayarkən dostu onlara bir Instagram videosu göndərdi. Görüntülər cəmi bir neçə saat idi ki, paylaşılmışdı, lakin bu, Hindistanda transseksual insanların hüquqi tanınmasını məhdudlaşdıracaq bir qanun layihəsinə qarşı bu yaz Dehlidə keçirilən etiraz aksiyasında lentə alınmış köhnə bir video idi.
Orada, "rage-bait" (qəzəb doğuran) videoları ilə tanınan bir məzmun yaradıcısı 38 yaşlı transfeminin qrafik dizayner və pedaqoq Şubnama yaxınlaşmışdı. Yalnız seçilmiş bir addan istifadə edən Şubnam yaşıl saridə və başı qırxılmış vəziyyətdə idi və yaradıcı ondan niyə "qadın geyimi" geyindiyini soruşmuşdu. Şubnam ona uzaq durmasını söyləmişdi. Yalnız video gəldikdə onlar həmin şəxsin bu dialoqu adi "Wayfarer" eynəklərinə bənzəyən "Meta" ağıllı eynəkləri ilə qeydə aldığını başa düşdülər.
İstehza dolu bir "reel" halına gətirilən görüntülər milyonlarla baxış sayı ilə yanaşı, transfobik təhqirlərə, reaksiya videolarına və süni intellekt tərəfindən yaradılmış memlərə səbəb oldu. Video Instagram-dan X və YouTube-a yayıldı. Kopyaları bu gün də onlayn olaraq qalır.
Şubnam üçün bu video böyük zərər verdi. Onlar "MIT Technology Review"a verdikləri müsahibədə, "Tək bir razılıqsız video, öz zəhmətimlə iki onillikdə əldə etdiyim tərəqqini geri çevirməyə bəs etdi," dedilər. "Bir anlıq elə hiss etdim ki, yaşadığım bu bütün yetkin həyatım sadəcə uzun və aydın bir yuxu imiş və mən yenidən o xəbərsiz, queer uşaq kimi oyanacaqdım." O vaxtdan bəri onlar məhəllələrindən kənarda heç vaxt sari geyinməyiblər.
Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, ağıllı eynəklər geniş yayıldıqca başqaları da oxşar sınaqlarla üzləşəcəklər. Onlar qeyd edirlər ki, gizli çəkilişlərin və razılıq olmadan şəkillərin yayılmasının artıq geniş yayıldığı Hindistanda məxfilik problemləri xüsusilə kəskinləşir.
Ölkədə kiber-təqib, sekstorsion (cinsi şantaj), "deepfake" və digər onlayn zorakılıq formaları artır. Hindistanın hüquq-mühafizə orqanlarının özlərinin də üz tanıma sistemləri və süni intellektlə işləyən ağıllı eynəklər də daxil olmaqla, süni intellektlə idarə olunan müşahidə vasitələrindən getdikcə daha çox istifadə etdiyini nəzərə alsaq, ağıllı eynəklər kimi texnologiyalara qarşı sərt tədbirlərin görülməsi ehtimalı azdır.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
