İllərdir ki, əsas media orqanları Qərbdəki dominant siyasi rəvayətləri tənqidi şəkildə işıqlandırmadan və ya onlara qarşı çıxmadan öz hökumətlərinin və İsrailin dilini təkrarlayırlar. Fələstinlilər, eləcə də daha geniş ərəb və müsəlman dünyası, mənəvi və hüquqi nəticələri sorğulanmadan hökumətlərin xarici siyasət məqsədlərinə xidmət etmək üçün sistematik şəkildə insanlıqdan çıxarılıblar. Qəzzada normallaşdırılan dəhşətlər bu uzun irqçilik və ədalətsizlik tarixinin kulminasiya nöqtəsidir. Lakin bu, medianın müharibə cinayətlərinin legitimləşdirilməsində mərkəzi rol oynadığı yaxın tarixdə ilk dəfə deyil.
Tez-tez deyilir ki, keçmişə baxış daha aydındır — bu ifadə nəticələri üzə çıxdıqdan sonra keçmiş hadisələri mühakimə etmək üçün daha yaxşı təchiz olunduğumuzu göstərir. Bu, 2003-cü ildə ABŞ-ın İraqa müdaxiləsi halında olduğu qədər doğru ola bilməzdi. Çoxlu sayda iraqlının həyatına son qoyan, regionu xaraba qoyan və davamlı münaqişənin toxumlarını səpən hücumdan iyirmi ildən çox vaxt keçdikdən sonra, indi analitiklər və Amerika ictimaiyyəti arasında müharibənin fəlakətli bir xarici siyasət səhvi olduğu barədə aydın konsensus var. Milli təhlükəsizlik adı altında başladılan, regionu kütləvi qırğın silahlarından təmizləmək və İraq xalqını Səddam Hüseyndən — ABŞ-ın hələ 1950-ci illərdə və 1980-ci illərdə İrana qarşı təcavüzkar müharibəsi zamanı dəstəklədiyi şəxsdən — azad etmək üçün ədalətli bir missiya kimi təqdim edilən bu işğal, bu gün ABŞ mediasının könüllü şəriki kimi çıxış etdiyi yalan, irqçilik və imperiyanın kütləvi istehlak üçün necə qablaşdırıldığının dərslik nümunəsidir.
Media simaları və qurumları hakimiyyətdən hesabat tələb etmək əvəzinə, müharibəni dəstəkləmək üçün ictimai rəyin formalaşdırılmasında şərik idilər.
Lakin keçmişə baxış aydınlıq gətirsə də, xəbərdarlıqlar əvvəldən mövcud idi. Dünyanın hər yerindən ekspertlər, alimlər və milyonlarla etirazçı Buş administrasiyasının İraqda müharibəyə təkan verməsini və genişlənən "terrorla müharibə"ni sorğulayırdılar. Onlar kütləvi qırğın silahları ilə bağlı iddialar üçün sübut tələb edir, İraqı şeytanlaşdırmaq üçün istifadə olunan ərəb və müsəlman əleyhinə qorxu təbliğatını ifşa edir və preventiv müharibəyə başlamağın ehtimal olunan humanitar və geosiyasi nəticələrini vurğulayırdılar. Lakin bu səslər böyük ölçüdə boğuldu, ən yüksək tribunalar isə müharibənin tərəfdarı olan hökumət rəsmiləri və ekspertlər üçün ayrıldı.
2002-ci ilin sentyabrında İsrailin keçmiş baş naziri Binyamin Netanyahu ABŞ Konqresi qarşısında Səddam Hüseynin aqressiv şəkildə kütləvi qırğın silahları hazırladığına dair ifadə verdi, ABŞ-ın İraqa preventiv zərbələr endirməsini müdafiə etdi və indi məşhur olan bu iddianı irəli sürdü: "Əgər siz Səddamı, Səddamın rejimini devirsəniz, zəmanət verirəm ki, bunun regionda çox böyük müsbət əks-sədaları olacaq". Cəmi bir neçə ay sonra, 2003-cü ilin fevralında — işğaldan bir ay əvvəl — Dövlət katibi Kolin Pauell Birləşmiş Millətlər Təşkilatı qarşısında dramatik bir çıxış edərək, müharibəyə haqq qazandırmaq üçün mobil silah laboratoriyalarını və gizli kütləvi qırğın silahları anbarlarını əsas gətirdi. Kəşfiyyat dairələrindəki daxili fikir ayrılıqlarına və ciddi sübutların açıq-aşkar çatışmazlığına baxmayaraq, media bu iddialara qarşı çıxmaq üçün çox az iş gördü.
2003-cü ilin iyulunda işğal artıq davam edərkən, Britaniyanın baş naziri Toni Bleyer "kütləvi qırğın silahları proqramlarına dair sübutlar tapacağımıza dair heç bir şübhənin olmadığına" israr etməyə davam etdi. Pauellin, Netanyahunun və Bleyerin bəyanatları sonradan yalan kimi ifşa olundu, bunu illər sonra Pauellin özü də etiraf edəcəkdi, lakin zərər artıq vurulmuşdu. İraq işğal edildi, sıravi iraqlıların həyatı məhv edildi və heç bir silah tapılmadı. Müharibə nəticəsində 4500-ə yaxın ABŞ əsgəri, eləcə də 179 Britaniya hərbi qulluqçusu həlak oldu, yüz minlərlə iraqlı isə birbaşa və ya dolayı yolla öldürüldü və milyonlarla insan didərgin düşdü. Müharibə regionu qarışdırdı, İŞİD-in yüksəlişinə yol açdı və bu günə qədər davam edən zorakılıq silsiləsini işə saldı. Braun Universitetinin "Müharibənin Qiyməti" layihəsinin qeyd etdiyi kimi, bəzi hesablamalara görə, Yaxın Şərqdə 9/11-dən sonrakı müharibə zonalarında 4,7 milyona qədər insan həlak olub və bu itkilərin çox hissəsini iraqlılar çəkib. Buna baxmayaraq, heç kim məsuliyyətə cəlb olunmadı; nə yalanlar əsasında müharibəni təşkil edən Buş administrasiyasının rəsmiləri, nə də öz işlərini yerinə yetirməyən jurnalistlər və redaktorlar.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
