İlizabet I-in ən sərt məktublarını kim yazıb? Yeni tədqiqatlar Tudor kraliçasının kişi katiblərinin onun məktublarını dəyişdirərək qəzəbini vurğuladıqlarını göstərir

10 fevral 1586-cı ildə I Elizabet ən məşhur məktublarından birini yazdı: sevimli adamı, Lesterin birinci qrafı Robert Dadliyə ünvanlanmış qəzəbli bir tənbeh. Tüdor kraliçası Lesteri ona itaətsizlik etdiyinə görə sərt şəkildə danladı.

"Sizin tərəfinizdən necə hörmətsizliyə məruz qaldığımızı düşünürük," deyə Elizabet qəzəblə yazırdı. "Əgər bunun baş verdiyini öz gözlərimizlə görməsəydik, özümüz tərəfindən yüksəldilən və bu torpağın hər hansı digər təbəəsindən daha çox bizə yaxın olan birinin əmrimizi bu qədər alçaqcasına pozacağını heç vaxt təsəvvür edə bilməzdik." O, Lesterdən göstərişlərinə əməl etməsini tələb etdi və sərt bir xəbərdarlıq etdi: "Əksini etsəniz, ən ağır nəticələrinə qatlanmalı olacaqsınız, buna görə də əmrimdən çıxmayın."

Kraliçanın qəzəbi vərəqdən sanki insanın üzərinə sıçrayır. Lakin bu məktubun günümüzə gəlib çatan yeganə nüsxəsi Elizabetin baş katibi Frensis Uolsinqemin xidmətçisi Frensis Maylsın xətti ilə yazılıb. Görəsən, bu görünüşdə şəxsi olan kral yazışmasının hazırlanmasında Mayls və Uolsinqemin rolu olubmu?

Bu məktubun orijinal nüsxəsi olmadan bunu dəqiq deyə bilmərik. Bununla belə, Elizabetin digər 500-dən çox məktubunun diqqətli təhlili nəticəsində aşkar etdim ki, onun yazışmalarındakı emosiyaların ifadəsi çox vaxt katibləri tərəfindən diqqətlə qurulub.

Elizabetin təxminən 3000 məktubu günümüzə gəlib çatıb və onların böyük əksəriyyəti katiblər tərəfindən qələmə alınıb. Bu "katib məktubları" tarixçilər tərəfindən ciddi şəkildə diqqətdən kənarda qalıb, üstünlük isə Elizabetin öz əli ilə yazdıqlarına verilib.

Elizabetin məktubları üzərində aparılan işlər daha çox ingilis kraliçasının bu məktublardakı "səsini" müəyyən etməyə yönəlib. Lakin onlar çox vaxt Elizabet və onun katibliyi arasındakı əməkdaşlığın məhsulu olub.