ABŞ hökuməti Müdafiə Nazirliyinin büdcə sorğusuna əsasən, növbəti beş il ərzində yalan detektorunun təkmilləşdirilmiş formasına 30,3 milyon dollar xərcləmək istəyir. “Polygraph+” və ya “Polygraph Next” adlanan proqram süni intellekt və maşın öyrənməsindən istifadə edən qiymətləndirmə alqoritmlərinə, həmçinin subyektin üzərinə heç bir cihaz taxmadan fizioloji göstəriciləri əldə etmək imkanı verən “standoff sensing” (məsafədən aşkarlama) texnikasına diqqət yetirəcək.
İlk dəfə “Inside Defense” tərəfindən yayımlanan büdcə sənədinin təfərrüatlarına görə, layihə onların dəqiqliyini və etibarlılığını artırmaq üçün “federal poliqraf və etibarlılığın qiymətləndirilməsi texnologiyalarını modernləşdirəcək”. Lakin bu layihə yalanı aşkar etmək üçün texnologiyadan istifadə etmək istiqamətindəki uğursuz cəhdlər silsiləsinin yalnız sonuncusu ola bilər. Böyük Britaniyanın Nortumbriya Hüquq Məktəbində poliqrafların ədliyyə sistemində istifadəsini araşdıran professor Kyri Kotsoglou deyir: “Bu, mürəkkəb olanı maddi bir şeyə endirmək üçün yanlış yönləndirilmiş bir cəhddir”.
Bu addım Müdafiə Nazirliyində yüksək gərginliyin yaşandığı bir vaxta təsadüf edir. Müdafiə naziri Pete Hegsethin rəhbərliyi altında Pentaqon mətbuata sızmaların mənbəyini tapmaq üçün getdikcə daha çox poliqraf testlərinə müraciət edir. Sentyabr ayında “New York Times” qəzeti xəbər verib ki, İranla müharibədə ABŞ-ın silah ehtiyatlarının tükənməsi ilə bağlı xəbərlərdən sonra Birləşmiş Qərargahın təxminən 50 zabiti poliqraf testindən keçirilib.
“Polygraph+” layihəsi federal hökumət üçün fon yoxlamaları aparan Müdafiə Əks-kəşfiyyat və Təhlükəsizlik Agentliyi (DCSA) tərəfindən idarə olunacaq. Konqres tərəfindən hələ təsdiqlənməmiş büdcə sənədinə görə, yeni texnologiya potensial işçilərin yoxlanılması və “daxili təhdidlərin aşkarlanması” üçün istifadə olunacaq. Hansı xüsusi texnologiyaların istifadə ediləcəyi hələlik bəlli deyil və DCSA əlavə məlumat üçün edilən sorğuya cavab verməyib.
Lakin Müdafiə Nazirliyindəki digər səylər potensial ipucları verir. 2023-cü ildə agentliyin Müdafiə İnnovasiya Bölməsi (DIU) aldatmanın aşkarlanması üçün istifadə edilə biləcək məhsulları olan şirkətləri tapmaq üçün açıq müsabiqə prosesi keçirib.
O, prototiplər hazırlamaq üçün iki şirkət seçib: standart kameralardan istifadə edərək ürək döyüntüsü və nəfəs dərəcəsini ölçə bildiyini iddia edən “Presage Technologies” və hazırda təmassız sensor texnologiyalarına keçid edən tibbi sensor şirkəti “Altec Research”. DIU tərəfindən yayımlanan “Altec”in prototip texnologiyasının skrinşotu göstərir ki, o, başın hərəkətini, üz dərisinin temperaturunu və məsamə aktivliyini izləyir. “Presage Technologies” və “Altec Research” şərh sorğularına cavab verməyib. DIU şərh verməkdən imtina edib.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
